Karadzic heeft sleutel

FORMEEL ZOU het wankele bestand in Bosnië vier maanden duren, tot 1 mei. Reeds nu echter keert de bittere werkelijkheid van de burgeroorlog terug....

De nieuwe spiraal van geweld en de oorlogszuchtige taal van Karadzic tegen onder meer de VN-vredesmacht zijn zorgwekkend.

Het is ongetwijfeld betreurenswaardig dat de regering in Sarajevo met haar offensief in feite het bestand voortijdig heeft opgezegd. De grote schuldigen zijn echter niet de Moslims, maar de Bosnische Serviërs. Zij zijn verantwoordelijk voor de impasse in het vredesoverleg. Karadzic heeft het plan voor de verdeling van Bosnië, waarbij de Serviërs (eenderde van de bevolking) 49 procent van het territorium krijgen, afgewezen. De leden van de contactgroep - de Verenigde Staten, Rusland, Groot-Brittannië, Frankrijk en Duitsland - zijn daarop nog een tweede spoor gaan volgen. Zij hebben de Servische president Milosevic voorgesteld Bosnië en Kroatië te erkennen in ruil voor het opheffen van de sancties. Milosevic heeft dit afgewezen.

De Serviërs hebben geen haast. Zij hebben 70 procent van Bosnië bezet en willen het liefst de status quo handhaven. Vandaar dat Karadzic een beroep heeft gedaan op de landen van de contactgroep om het offensief van de Moslims te stoppen. Dat is in hoge mate hypocriet, want hij heeft zelf de sleutel tot hervatting van de onderhandelingen en het handhaven van het bestand in handen. Karadzic moet het vredesplan van de contactgroep aanvaarden.

De Bosnische regering heeft, zij het met tegenzin, het plan over de verdeling van Bosnië wel geaccepteerd. De door haar getoonde goede wil wordt echter niet beloond. Zolang Karadzic koppig weigert, hebben de Moslims eigenlijk geen andere keuze dan de Bosnische Serviërs met geweld terug te dringen. Want handhaven van het bestand werkt in het voordeel van Karadzic.

Het veroveren van Servisch bezet gebied is een riskante zaak. Eind vorig jaar boekten de Moslims hiermee geen blijvend succes. Het gevaar bestaat ook dat Servië zich weer in de strijd mengt.

Het perspectief dat de hele trieste geschiedenis van offensief en tegen-offensief, van beschieten van door de VN beschermde Moslim-gebieden en aarzelende NAVO-luchtaanvallen zich gaat herhalen, is buitengewoon deprimerend. Het conflict in Bosnië lijkt uitzichtloos.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.