Update

Karadzic: 'Geen aanwijzing burgermoorden Srebrenica'

Radovan Karadzic heeft bij de verovering van Srebrenica het bevel gegeven burgers te sparen. Tijdens en na de inname van de Bosnische moslimenclave op 11 juli 1995 had hij geen aanwijzing dat er burgers werden vermoord.

De 'Moeders van Srebrenica' houden portretten vast van Karadzic tijdens een demonstratie in Straatsburg.Beeld afp

Dit verklaarde de ex-president van Republika Srpska vandag voor het Joegoslavië-Tribunaal. Hij gaf toe dat hij het bevel had gegeven voor een operatie, maar die was puur militair van aard: De enclave Srebrenica moest worden gescheiden van de enclave Zepa. De moslims hadden zich een bepaald gebied toegeëigend in strijd met het akkoord over de enclaves.

Die enclaves stonden als 'beschermd gebied' onder VN-bescherming. Zo zat in Srebrenica het Nederlandse bataljon Dutchbat onder leiding van overste Thom Karremans. Volgens het staakt-het-vuren waren die enclaves los van elkaar. Door ook het tussenliggende gebied te gebruiken voor hun operaties, hadden de moslims een militair voordeel. Zij overvielen dorpen rond de enclaves en vermoordden Servische burgers.

Waarnemingen Dutchbatters
De uitspraken van Karadzic stroken met de waarnemingen die Dutchbatters maakten vanuit hun observatieposten. Die zagen buiten de enclave Servische dorpen branden. De militair leider van de moslims in Srebrenica, Naser Oric, pochte zelfs voor lopende televisiecamera's met zijn rooftochten. Karadzic zei dinsdag dat de moslims daarbij Servische burgers ogen uitstaken en oren afsneden.

De Bosnisch-Servische generaal die de scheiding van de enclaves had gepland, Radislav Krstic, werd jaren geleden al door het tribunaal berecht. Ook hij zei toen dat het oorspronkelijk om een beperkte militaire operatie ging en de verovering van heel Srebrenica niet was gepland. Dit strookt trouwens ook met de analyse van het Bureau van de Hoofdaanklager (OTP).

Volgens het OTP werd de massaslachting op meer dan 7000 moslimmannen en -jongens pas in de nacht na 11 juli gepland. Legerleider Mladic was toen boos dat duizenden weerbare moslims veilig gebied probeerden te bereiken. Mladic leidde de operatie ter plaatse, terwijl Karadzic niet aanwezig was.

'Ik moet worden beloond'
'Ik vind dat ik beloond moet worden voor de goede dingen die ik heb gedaan, niet aangeklaagd', zei Radovan Karadzic eerder vanochtend, toen hij een eigen verklaring mocht afleggen voor het Joegoslavië-Tribunaal.

De ex-president van Republika Srpska (RS) deed naar eigen zeggen alles wat in zijn macht stond om het uitbreken van de oorlog in Bosnië (1992-95) te voorkomen. Toen de Bosnische Serven met hun RS zich afscheidden van het centrale gezag in Sarajevo, was dat omdat zij zich 'in een hoek gedrukt voelden en gedwongen waren om dit te doen'. De Bosnische moslims zijn de oorlog begonnen door Serven te vermoorden.

In 1991 hadden de deelrepublieken Slovenië en Kroatië zich afgescheiden van de federatie Joegoslavië, waar de Serven de grootste bevolkingsgroep vormden. Toen de moslims in Bosnië, de grootste etnische groep in die deelrepubliek, hetzelfde pad op wilden, voelden veel Bosnische Serven zich bedreigd, met het vooruitzicht dat zij in een door moslims gedomineerde staat zouden komen te leven. 'Zij waren bang te worden afgeslacht', aldus Karadzic.

Volgens hem waren er op tal van plaatsen moorden op Serven. De plaatselijke Servische bevolking richtte daarop op eigen gezag autonome gebieden op, zonder door Karadzic te worden aangestuurd, aldus de verdachte. Ook de wegversperringen die Serven opwierpen in de hoofdstad Sarajevo, waren 'spontaan'.

Karadzic had naar eigen zeggen niets tegen moslims en probeerde oorlogsmisdaden te voorkomen. Karadzic begon dinsdag met zijn verdediging, bijna 3 jaar na het begin van zijn proces voor het VN-hof in Den Haag. Hij dwaalde aan het begin af van het onderwerp (genocide, oorlogsmisdaden, misdaden tegen de mensheid) en begon over zijn kwaliteiten als arts, psychiater en dichter.

Karadzic roept later zijn eerste getuige op inzake de belegering van Sarajevo. De voormalige VN-officier moet aantonen dat de moslims op hun eigen mensen zouden hebben geschoten in de Bosnische hoofdstad om ingrijpen van de internationale gemeenschap uit te lokken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden