Kapot apparaat? Hoera, op naar de ambachtsman

Bibliotheken zijn er volgeschreven over China, zijn cultuur, zijn historie, zijn bevolking. Maar China kun je ook anders leren kennen: gewoon op straat....

Hans Moleman

Waar vind je nog een goede ambachtsman, die wat hij met zijn ogen zietmet zijn handen maken kan? In Nederland zijn ze schaars geworden, maar inChina vind je ze in overvloed.

Onze straat telt horlogemakers, kleermakers, schoenlappers,lijstenmakers, werkplaatsjes waar je raamkozijnen met dubbel glas kuntlaten maken, een atelier dat donsjassen en dekbedden fabriceert en minstenszes werkplaatsen waar roestvrijstalen rekken, deuren en hekken in alledenkbare vormen en maten worden gelast.

Je loopt binnen, maakt duidelijk wat je wilt, en ze beginnen er meteenaan. Klaar terwijl u wacht. Anders aan het einde van de middag, 's avonds,'s nachts, of uiterlijk morgen.

Het is een lust voor het oog, al die nijverheid en de vaardigheid vande vaklieden. Een horlogemaker die zorgvuldig een oud klokje uit elkaarhaalt, het stilleven van piepkleine radertjes en schroefjes in een bakjemet schoonmaakvloeistof: een ambacht kan ontroerend mooi zijn.

De wegwerpmaatschappij heeft aan de Hami Lu nog geen voet aan de grondgekregen. Als hier je dvd-speler dienst weigert na het verlopen van degarantieperiode, dan neem je hem naar de elektrische spullen-man, die demachine openschroeft, het defect opspoort en een nieuw onderdeel monteert.Laser stuk? Voor 13 euro komt er een nieuwe in. Spoel doorgebrand? Vijfeuro. Batterijen van de portable moe gebeld? Voor vier euro is-ie weer alsnieuw.

Laat ik het maar bekennen: ik vind het bijna heerlijk, sinds we inShanghai wonen, als er weer eens wat kapot gaat. Het betekent een uitstapjenaar zo'n mooie werkplaats, waar het lekker ambachtelijk ruikt naarsoldeer, leer of smeer, en waar met toewijding wordt gepriegeld om hetmankement te verhelpen.

Het gebeurt regelmatig. Vooral onze dvd-speler, van het Chinese topmerkHaier, vorig jaar voor 29 euro aangeschaft, is een zorgenkindje. Het wasde allergoedkoopste speler die de winkel had, en ik was wel benieuwd watde kwaliteit zou zijn van zo'n koopje. Nou, dat valt tegen: zowel de laserals de aandrijfmotor hebben het inmiddels begeven, na respectievelijk eenhalf jaar en acht maanden intensief gebruik.

Gooi toch weg dat rotding, zei P.

Geen sprake van, op naar de reparateur!

Maar de Chinese ambachtslieden beginnen het ook moeilijker te krijgen.Elke keer als er weer een oude straat sneuvelt om plaats te maken voornieuwbouw, worden het er minder. Het laatste volksbuurtje van de Hami Lu,aan het kanaal tegenover de politieschool, wemelt nog van de vakmannetjes.Ze hebben onooglijk kleine werkplaatsen, wonen op een bed achter eengordijn, maar de huur is zo laag dat ze het kunnen betalen.

In de nieuwbouw zitten ook wel winkeltjes, maar de huur daarvan is zoastronomisch hoog dat veel kleine zelfstandigen het niet kunnen betalen.Veel winkelruimte blijft daarom lang leeg staan. Je ziet er bijna geenkleermaker of hekkenkoning meer, alleen makelaarskantoortjes voor nieuweflats, convenience stores met namen als Buddies en ander moderne retail.

Mao, onze kleermaker, heeft de stadsvernieuwing gelukkig overleefd.Zijn oude winkel, die in een rij van tien zaakjes ligt, werd de afgelopenzomer in een paar weken afgebroken en geheel nieuw weer opgebouwd waarnade huisbaas, het Volksbevrijdingsleger, de huur verdubbelde tot 200 europer maand. 'Het is een tegenslag. We kunnen zelf onze prijzen maar met rondde 10 procent verhogen, anders lopen de klanten weg', constateert Mao.

De mooiste reparatie tot op heden? De vervanging van eencilinderkoppakking van de Grote Rivier CJ750. In China wordt deze kloon vaneen BMW-zijspancombinatie uit 1938 (!) nog steeds nieuw gemaakt, inbeperkte oplage, praktisch met de hand, in een sfeervolle oudestaatsfabriek in Nanchang, voor de somma van 1500 euro.

Je moet wel van sleutelen houden met zo'n antiek bakbeest. Al natachtig kilometer begon een cilinder te lekken. De dealer van Grote Rivierbij mij in de buurt, meneer Fan, wist er wel raad mee. In oud-Chinese stijlwerd de revisie op de stoep voor de winkel uitgevoerd, 's avonds, gelijknadat ik onaangekondigd voorreed. Hup, kop eraf, nieuwe pakking erop,afmonteren en rijden maar weer. Kosten: geen. Fabrieksgarantie. Anders hadhet maar liefst zes euro gekost, meldde de monteur.

Hans Moleman

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden