Kanye heeft 17de-eeuwse swag

Wieteke van Zeil kiest zes weken lang modedetails in schilderijen, en ziet overeenkomsten met de stijl van hedendaagse iconen. Zoals die tussen de schoenen van twee 17de-eeuwse Stuart-lords en Kanye West.

Er zijn weinig mannen in de schilderkunst die zo poseren dat je zeker weet dat ze in één zwiep met hun satijnen cape de wereld aan hun goedgeklede voeten kunnen vegen. Onuitstaanbare, koninklijke arrogantie, maar wel van het soort dat je dan toch gelooft. Túúrlijk komt alle rijkdom in de wereld hun toe. Als je wilt zien wat swag was in de 17de eeuw, kijk dan naar deze tieners: lord John Stuart en zijn broertje lord Bernard. Respectievelijk 17 en 16 jaar toen ze met hun kantgevoerde zevenmijlslaarzen van roomzacht leer voor Anthony van Dyck stonden, klaar om de wereld te bereizen.

Wie zei dat de schoen een vrouwending is? Loop één rondje in het Rijks, of zoals hier in de National Gallery, en je ziet dat mannen al eeuwen weten dat goede stijl onsterfelijk maakt. Rozetten, gouden gespen, satijnen strikken, edelstenen, brokaat, ja zelfs de hoge hak: het waren de mannen hoor, die er het eerst mee liepen.

Dan is het nu, in een tijd waarin voor veel mannen het spectrum lui schommelt tussen gymp en brogue, toch een beetje karig. Maar gelukkig zijn er ook nu mannen met een bravoure die zich met deze lords kan meten, en daarvan is er eentje die ook nog een gigantische invloed heeft op de schoensmaak van jonge mannen wereldwijd, en dat is zelfverklaard 'greatest living rockstar on the planet' Kanye West. Het vriendje van Kim Kardashian en rapper inderdaad, maar wie hem slechts muzikant noemt, heeft toch zeker twaalf modellen sneakers gemist die hij sinds 2006 ontwierp, en dan tellen we de kleurvarianten niet mee.

Anthony van Dyck. Dubbelportret van Lord John Stuart en zijn broer Lord Bernard Stuart 1638 Olieverf op doek 237,5 x 146 cmBeeld Collectie National Gallery, Londen

Kanye West maakte schoenen met onder meer Nike, Adidas, Reebok, Louis Vuitton en Giuseppe Zanotti en veel van die modellen zijn zo gewild en schaars dat ze gemiddeld voor 3.000 dollar op eBay worden doorverkocht, met idiote uitschieters naar 10.000. Een ware fetisj dus voor 'sneakerheads', en ik vermoed dat de meesten hun schoenen in een glazen kastje stoppen in plaats van te riskeren dat ze vies worden op een feestje.

Lord J en lord B mogen dan hun rijlaarzen dragen met kanten voering, klaverachtige voorkap en zilveren sporen; Kanyes tweede Nike Air Yeezy's zijn zo gestroomlijnd dat het lijkt of de drager zich met lichtsnelheid beweegt en de schoenen smeltende rubberen uitsteeksels achter zich aanslepen. Dat was vorig jaar en toen had Kanye West met zijn excentrieke, totaal niet gangsterachtige stijl al zo'n grote invloed op de hiphop dat die eens zo rauwe recht-van-de-straatindustrie grotendeels een ander aanzien had gekregen. Met mannen in T-shirts zo lang als nachthemden, leren broeken, veel zwart en veel open gedragen parka's en shirts lijkt de hiphop door Kanyes toedoen stilistisch eindelijk volwassen geworden.

De schoenen van Kanye West.Beeld BrunoPress/Pacific Coast News

De kleding van de jongens die voor Van Dyck poseerden had nog meer invloed: de Vlaamse schilder zette er een eeuwen durende traditie van Britse portretkunst mee in gang. Een 'vandyke dress' werd ook in de 18de eeuw nog gebruikt om iemands weelderige outfit van dure, soepel vallende stoffen te omschrijven. Niet dat alles er in het echt ook zo uitzag; Emilie Gordenker, nu directeur van het Mauritshuis in Den Haag, schreef in haar proefschrift over Van Dycks kleding dat de schilder nog wel eens een loopje nam met de werkelijkheid. Ook de waanzinnig complementair gekozen outfits van de broertjes kan hier een voorbeeld van zijn - de een in warm rood met goud, de ander in koel, blauw en zilver satijn.

Die hakken trouwens, die waren om het lichte leer niet vies te maken als ze op zandwegen liepen. Eén ding zou Kanye nog kunnen overwegen toe te voegen aan zijn gekoesterde sneakermodellen, als hij zich laat inspireren door het schoeisel van de Stuart-lords: de overschoenen met klapzool, bedoeld om de schoenen te behoeden weg te zakken in modderige wegen. Geeft meteen een entree als een Spaanse danseres met castagnetten, zo'n houten zool die bij elke stap tegen de hoge hak klakt.

Detail uit dubbelportret van Lord John Stuart en zijn broer Lord Bernard Stuart, van Anthony van Dyck.Beeld Collectie National Gallery, Londen



Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden