Kantoor houdt 'witte' uitstraling

Van de hoogopgeleide allochtonen is 8 procent werkloos, tegen 3 procent van de autochtonen. ‘Bedrijven moeten leren allochtoon talent te herkennen.’..

amsterdam ‘Wij denken dat we een leuk kantoor zijn: openminded, betrokken en niet zo’n typisch witte-mannenbolwerk. Maar blijkbaar doen we iets niet goed’, beaamt Machteld Vink, human-resourcesmanager bij advocatenkantoor Kennedy Van der Laan.

Welgeteld 3 van de 95 advocaten op het Amsterdamse kantoor is van niet-westerse afkomst. ‘We hebben geprobeerd actief in allochtone studentennetwerken te werven, maar dat leidde niet tot meer sollicitaties’, vertelt Vink. Nu heeft Kennedy van der Laan de hulp ingeroepen van Young Global People (YGP), een Amsterdams wervings- en selectiebureau speciaal voor studenten met een niet-westerse achtergrond.

YPG organiseerde afgelopen najaar een masterclass op het kantoor van Kennedy van der Laan waar allochtone rechtenstudenten kennis konden maken met het kantoor. Die dag heeft vruchten afgeworpen. De Turkse Feride Karakilic (31) start na de zomer met een kennismakingsstage van twee maanden. ‘Vacatures voor een driejarige opleiding tot advocaat hebben we nu helaas niet’, verzucht Vink. Maar Karakilic, die sinds haar afstuderen al ruim een jaar solliciteert, is heel blij. ‘Ik werd altijd uitgenodigd voor een gesprek, maar werd het nooit. Ik heb weliswaar mijn studie moeten onderbreken wegens familieomstandigheden. Maar ik had soms het gevoel dat mensen met een vooroordeel naar me keken vanwege mijn Turkse achtergrond. Een keer fronste een vrouw misprijzend haar wenkbrauwen toen ik op haar verzoek zei dat mijn vriend in Turkije woont. Ze dacht zeker dat ik dan later moet stoppen met werken.’

Op universiteiten en hogescholen is 13 procent van de studenten van niet-westerse afkomst. Dat percentage stijgt rap. Nu de eerste kinderen van migranten die een generatie eerder naar Nederland kwamen, afstuderen, blijkt dat ze met moeite doordringen tot de ‘witte’ werkvloeren. De jongeren zijn geboren in Nederland, voelen zich Nederlands maar ondervinden toch een achterstand op de arbeidsmarkt. 8 procent van de hoogopgeleide allochtonen is werkloos, tegen 3 procent van de autochtonen. Veel allochtonen solliciteren bovendien onder hun niveau om de kans op een baan te vergroten.

Omringd door blanken
De Surinaams-Nederlandse Melvin Tjoe Nij begon vijf jaar geleden met zijn wervings- en selectiebureau Young Global People, omdat hij zich erover verbaasde dat hij ‘zakelijk altijd omringd werd door blanken’. ‘Hoe kan dat?’, vroeg Tjoe Nij zich af. Hij ontdekte dat allochtone professionals moeten leren zich beter te presenteren. ‘Multiculti Nederland is niet zo goed in netwerken. De meeste allochtonen doen niet aan borrelen of bedrijfsuitjes. En tijdens hun studie ondernemen ze geen nevenactiviteiten en lopen ze geen stage in het buitenland.’

Maar, zegt Tjoe Nij, daar staat tegenover dat bedrijven moeten leren allochtoon talent te herkennen. ‘Recruiters moeten zich verdiepen in etnische verschillen. Een moslima geeft een zachte hand omdat dat zo hoort in haar cultuur. En wegkijken betekent niet dat je wat te verbergen hebt, maar dat je respect hebt voor je gesprekspartner. Als je niet door die culturele verschillen heen kijkt, kies je altijd veilig voor wat bekend is. Zo zul je nooit allochtonen aantrekken of behouden in je organisatie.’

Kennedy van der Laan staat niet alleen in de zoektocht naar allochtoon talent. Ook elders in de advocatuur, de consultancy en het bedrijfsleven zien de kantoren dat hun ‘witte’ uitstraling allochtonen afschrikt om te solliciteren. ‘Het leek wel alsof ze met een grote boog om ons heen liepen, zegt Carola van den Bruinhorst, belastingadviseur en partner van Loyens & Loeff. Sinds kort gaat het wat beter. ‘Dat moet ook echt, want onze vijver om uit te vissen wordt anders steeds kleiner. Universiteiten worden namelijk wel steeds gekleurder.’

Inmiddels hebben meer advocatenkantoren zich gemeld bij YGP voor een kennismakingsdag met een allochtone masterclass. Ook Unilever, ABN Amro en TNT hebben YGP gevraagd om multicultureel talent. Dat wil Tjoe Nij graag leveren, maar bedrijven moeten wel beter hun best doen. ‘Je moet je als bedrijf wel echt openstellen voor andere culturen en je selectiemethoden daarop aanpassen. We hebben respect voor de dominante bedrijfscultuur, maar ik lever geen bounty’s af: zwart van buiten maar wit van binnen.’

Recruiters moeten volgens Tjoe Nij leren door bepaalde cultureel bepaalde presentaties heen te kijken. ‘Sollicitanten met een Turkse of Marokkaanse achtergrond noemen als motivatie voor een bepaalde baan vaak geld en status. Een ‘incorrect’ antwoord, maar voor hen is het vanzelfsprekend. Ze hebben vaak laagopgeleide ouders en slaan als eerste familielid een andere weg in. Hun families zijn dus heel trots op wat deze kinderen bereikt hebben en dat stralen deze jonge professionals uit.’

Mahreen Haroon (23) meldde zich bij YGP na een paar maanden actief solliciteren. Ze werd niet uitgenodigd voor een gesprek of in de laatste rondes afgewezen. ‘Ik ben er niet altijd zeker van geweest dat dit gebeurde op grond van mijn capaciteiten’, zegt de bedrijfskundige met een master in marketing.

Haroon, wier ouders uit Pakistan komen, is trots op haar afkomst én voelt zich Nederlandse. ‘Ik wil afgerekend worden op wie ik ben en wat ik kan, niet op grond van mijn afkomst.’ Bij YGP voelde Haroon zich meteen thuis. ‘Toen ik binnenkwam, wist ik niet precies welke branche ik in wilde. Ik wist alleen dat ik een management-traineeship wilde met snelle doorgroeimogelijkheden. Ik kwam terecht bij TNT Post, een bedrijf dat wél openstaat voor allochtoon talent. Want daar kijken ze niet naar waar je vandaan komt, maar wat je kan.’

Volgens Tjoe Nij zijn bedrijven nog onvoldoende doordrongen van de noodzaak aan te haken op de veranderende arbeidsmarkt. ‘Ze zeggen wel dat ze diversiteit nastreven maar aan het eind van een sollicitatieprocedure is er vervolgens niet één allochtoon overgebleven op het lijstje.’ Dat verandert niet, denkt Tjoe Nij, als bedrijven geen harde percentages nastreven. ‘Wil je drie van de tien traineeplaatsen bezetten door allochtonen, dan lever ik de dertig beste kandidaten om uit te kiezen.’

Unieke kans
Rechtenstudent Youssef Aynan (26) is door de eerste selectie voor de volgende masterclass van YGP. ‘Een unieke kans om bij grote advocatenkantoren kennis te mogen maken’, vindt de student van Marokkaanse afkomst. ‘Je kan de sfeer proeven en je kan in persoonlijke gesprekken allerlei vragen stellen. Zo kun je zien of een kantoor bij je past. Zo’n mogelijkheid moet je met beide handen aangrijpen.’

Voor Aynan was de beslissing zich bij YGP aan te melden een zuiver pragmatische. Over het principe van een allochtone masterclass heeft hij ambivalente gevoelens. ‘Je wilt zo graag gezien worden als persoon zonder dat je achtergrond ertoe doet. Ik ben gewoon Nederlander, toevallig met Marokkaanse ouders. En nu meld ik me aan voor een wervingsbureau speciaal voor allochtonen. Dat is wel een beetje tegenstrijdig.’

Tjoe Nij begrijpt Aynans ambivalentie. ‘Je zou willen dat een initiatief als het onze niet nodig was.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden