Kant ziet Bos richting SP opschuiven

Achtergrond..

den haag Gloort er dan toch hoop voor een Rood Front? Bij de Socialistische Partij wordt er stilletjes over gedroomd nadat PvdA-leider Wouter Bos maandag in een toespraak afscheid nam van de links-liberale vernieuwingsslag.

Vandaag congresseert de SP in Rotterdam. In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen in maart kunnen de socialisten wel een opkikkertje gebruiken. Ze dalen gestaag in de peilingen, behaalden een teleurstellend resultaat tijdens de Europese verkiezingen in juni vorig jaar en verloren voor het eerst duizenden leden.

‘Er komt een moment dat je een tijdje niet hot meer bent’, zegt partijvoorzitter Jan Marijnissen. ‘We groeiden jaren naar de top, nu dalen we’, meldt fractieleider Agnes Kant. Ze zien geen enkele reden om te gaan zitten kniezen en het zelfvertrouwen te verliezen.

Links heeft de toekomst, denken de SP’ers. De uitspraken van Bos zijn behulpzaam volgens hen. De PvdA-leider zei tijdens de 21ste Den Uyl-lezing afscheid te nemen van ‘De Derde Weg’, de beweging binnen de sociaal-democratie die pleitte voor meer marktwerking.

Een aangename verrassing voor de SP. ‘Best positief’, noemt Kant de nieuwe koers. ‘Hij komt echt onze kant op. Dat biedt perspectief voor samenwerking.’ Maar de vlag heeft ze nog niet uitgehangen.

Ze verwijst naar de ‘ideologische veren’ die oud-PvdA-leider Wim Kok vijftien jaar geleden heeft afgeschud. Ook tijdens een Den Uyl-lezing. ‘Laat Bos die ideologische veren aangroeien? Of is dit alleen maar een camouflagepak?’ Want was het niet dezelfde minister Bos van Financiën, zegt ze, die onlangs nog de marktwerking in de ziekenhuiszorg goedkeurde?

Curieus, noemt Marijnissen de nieuwe koers van Bos. Maar eerlijk is eerlijk: ‘Als hij dit echt meent, dan hebben we echt te maken met een trendbreuk. Maar rustig aan: we hebben het hier over één toespraak van Bos. Ik zie het nog niet terug in het kabinetsbeleid.’

Marijnissen blijft dus uiterst voorzichtig verrast, met op het netvlies eerdere gestrande pogingen tot linkse samenwerking met de PvdA in zijn tijd als fractieleider. Het linkse schaduwkabinet (zijn idee in 2004) bleef uit. De Sociale Alliantie bleef een droom. En zelfs een links bakje koffie leidde alleen tot veel gesteggel.

Ook de zege van de SP tijdens de Kamerverkiezingen in 2006 (de partij ging van 9 naar 25 zetels) leidde niet tot linkse samenwerking. De SP kwam niet in het kabinet. Sindsdien begon de gestage daling in de peilingen, naar nu 12 zetels deze week in de Politieke Barometer (Nova/Synovate); een halvering. Een op de vijf mensen die in 2006 op de socialisten stemden, zijn volgens de peilers nu naar de PVV gegaan. De SP verloor ook kiezers aan de PvdA en D66.

Het verkiezingsjaar 2006 was dan ook een topjaar, is de verklaring van de SP. De zwevende stemmers die toen op de socialisten stemden, zouden nu weer verder zijn gaan zweven.

Maar juist nu het anti-marktwerkingsgeluid van de SP populair is in tijden van economische crisis, profiteert de partij er niet van. Was het woord anti-neoliberalisme tot voor kort exclusief domein van de socialisten, nu propageert iedereen het. Zelfs de VVD is tegen de grote graaiers.

‘Misschien is dat de prijs van consequent zijn’, zegt Kant. ‘Maar wij zijn geen windvaantje. Het is leuk mee te liften op de golven van succes. Maar het is moeilijk bouwen op golven.’ Marijnissen zegt dat de SP hard moet werken, veel moet uitleggen. ‘Wij hebben wezenlijke standpunten. En met de gemeenteraadsverkiezingen doen we dat waar we goed in zijn: mensen mobiliseren.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden