Kansarme Antillianen hebben maatwerk nodig

'Nederland', zegt de Rotterdamse wethouder H. Meijer (minderheden), 'is lang een kasplantje geweest, dat weinig had te duchten en weinig kon hebben van die boze buitenwereld....

Die erfenis uit zich onder meer in een groeiende stroom Antillianen naar Nederland. Met ruim zestienduizend heeft Rotterdam de grootste Antilliaanse populatie van Nederland. De recent gearriveerde migranten zijn vooral jong en kansarm. Met alle problemen van dien: taalachterstand, tienerzwangerschappen, schulden, drugs, criminaliteit.

In tegenstelling tot de ontwikkeling bij Turken en Marokkanen, gaat het statistisch gezien steeds slechter met de Antillianen. In Rotterdam is 20 procent van hen werkloos. Meer dan de helft van de 22-jarigen heeft geen beroepsopleiding. De criminaliteit onder Antillianen is de afgelopen jaren het sterkst toegenomen, in vergelijking met die van andere etnische groeperingen.

Meijer: 'Je hebt te maken met een hele categorie zonder behoorlijke scholing, die ook geen vak heeft geleerd. Kansloos op de normale arbeidsmarkt. Maar ze hebben wel een soort assertiviteit: niet over je heen laten lopen. Ze eisen respect. Dat leidt tot agressie.'

Dit is de groep waarmee de Nederlandse bureaucratie zich geen raad weet. Hoe maak je ze wegwijs in de Nederlandse regelgeving? Hoe doordring je ze van het Nederlandse adagium 'naast rechten ook plichten'? Hoe voorkom je dat ze ten prooi vallen aan de criminele ronselaars? En dat tegen die koloniale contouren.

'Iemand uit de achterbuurten van Curaçao komt in een land dat heeft geroofd en geplunderd', zegt Meijer. 'Ze komen hier om van de welvaart mee te genieten. En elk ''nee'' dat ze krijgen, is potentieel een vernedering.'

'Daar zijn ze heel gevoelig voor', beaamt L. Martijn van het Antilliaans Beraad, dat door Meijer nauw werd betrokken bij het opzetten van het gemeentelijke plan Lus di Trafiko. Dit plan van aanpak voor de Antilliaanse probleemgroep in Rotterdam werd dinsdag gepresenteerd. Het plan wordt gesteund en mede gedragen door de Antilliaanse gemeenschap. Zo hoopt Rotterdam op langere termijn een integratiedoorbraak te bewerkstelligen.

Essentieel voor het slagen van Lus di Trafiko is een omslag bij de Nederlandse diensten. Zij moeten zich aanpassen aan hun nieuwe 'cliënten'. Meijer: 'Onze bureaucratie is slecht tot maatwerk in staat, omdat ze moeite heeft met onderscheid maken. We hebben het idee dat we iedereen gelijk moeten behandelen, maar als je dat doet, krijg je ongelijke effecten. We moeten juist leren te differentiëren, om een gelijke uitkomst te bewerkstelligen. Dat is subtiel hoor.

'Het gekke is dat in wantrouwen dat onderscheid wel wordt gemaakt. Een Marokkaan wordt toch iets minder snel aangenomen dan een autochtoon.'

En de cliënt zelf? Meijer zegt dat die vertrouwen moet hebben in de goede wil van de instituties. Martijn knikt. 'En', zegt Meijer, 'hij zal ook moeten leren dat hier ''voor wat hoort wat'' bestaat, waar hij even niet op gerekend had.

'Geen rechten zonder plichten. Dat kunnen ze leren hoor, zoals ze een heleboel andere dingen kunnen leren. Bijvoorbeeld hoe je met zo min mogelijk moeite zoveel mogelijk geld binnenhaalt.'

Waarmee we de zenuw van het probleem raken.

In Meijers woorden: 'Of de reguliere carrière concurrerend is ten opzichte van de criminele carrière. Dat noemen we de stille strijd om de toekomst.'

Martijn: 'Je ziet wel dat de Antilliaanse gemeenschap daar zelf ook tabak van begint te krijgen.'

Meijer: 'Twintig jaar geleden hadden de Antillianen een heel goede naam. Dat is radicaal veranderd. Een groepje van enkele honderden is daarvoor verantwoordelijk.'

Martijn: 'De grote hap van de Antillianen hier heeft toch een hogere opleiding dan de gemiddelde Nederlander. Ze zijn hierheen gekomen om te studeren.'

Meijer: 'Maar dat heeft weinig invloed op de publieke opinie. Dat zie je niet. De Antilliaanse elite heeft ook iets aan zichzelf te wijten.'

Internaat gaat groep probleemjongeren bijspijkeren

Rotterdam krijgt een internaat voor Antilliaanse probleemjongeren. Dit tehuis, Na Kas (thuis zijn), kan 35 jongeren huisvesten voor periodes van enkele maanden. De Antillianen worden er bijgespijkerd op het gebied van taal en kennis van de Nederlandse samenleving. 'De financiering is rond. Het internaat moet er binnen een jaar zijn', zegt coördinerend wethouder H. Meijer (minderheden).

De vraag naar een dergelijk opvanghuis, waarin een voor de jongeren 'herkenbare, vertrouwde omgeving' wordt gecreëerd, kwam vanuit de Antilliaanse gemeenschap zelf. 'Veel moeders die de opvoeding van hun kinderen niet meer aan kunnen, willen dat ze naar een internaat gaan. Op die manier komt hun opvoeding ook niet over als falen', zegt L. Martijn van het overkoepelende Antilliaans Beraad.

Het internaat is onderdeel van het dinsdag gepresenteerde gemeentelijke plan Lus di Trafiko (verkeerslicht), gericht op kansarme Antillianen. Het plan heeft een looptijd van vier jaar en is samen met de politie en de Antilliaanse gemeenschap opgezet.

Volgens het nieuwe plan worden er 300 woningen gereserveerd voor kansarme Antillianen, en 350 jongeren met gedragsproblemen krijgen intensieve begeleiding.

Daarnaast hoopt de gemeente 600 langdurig werklozen middels een speciaal project aan werk te helpen.

Rotterdam telt zestienduizend Antillianen, van wie de helft onder de 25. Jaarlijks komen daar tweeduizend bij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden