'Kans op akkoord is groter dan fifty-fifty'

De kans dat VVD, CDA en PVV een akkoord bereiken over extra bezuinigingen is heel wat groter dan de vijftig procent die Geert Wilders voorzichtigheidshalve heeft opgeworpen. 'Niet alleen omdat het een politieke noodzaak is, maar vooral ook omdat de heren het zo goed met elkaar kunnen vinden', schrijft Bert Bukman.

(VLNR) Maxime Verhagen (CDA), Mark Rutte (VVD) en Geert Wilders (PVV). © ANP Beeld null
(VLNR) Maxime Verhagen (CDA), Mark Rutte (VVD) en Geert Wilders (PVV). © ANP

Ze staan allebei weer in het middelpunt van de belangstelling, en tegelijkertijd hebben ze het moeilijk: vicepremier Maxime Verhagen en PVV-leider Geert Wilders. Hun partijen verkeren in crisis, die van Verhagen alweer wat langer, die van Wilders sinds kort, en dat heeft in beide gevallen te maken met hun steun aan het kabinet-Rutte. Hun kiezers, daar komt het op neer, zijn niet tevreden met wat zij hebben bereikt.

Slinkse machtspoliticus
Wat mij het meest interesseert aan Wilders en Verhagen, is de beeldvorming rondom hun persoon. Om die negatief te noemen is een understatement. Verhagen wordt sinds lang afgeschilderd als een slinkse machtspoliticus, en aan het beeld van Geert Wilders bij het weldenkend deel der natie hoef ik zelfs niet eens woorden vuil te maken. Ze zijn allebei rechts, of staan in elk geval als zodanig te boek, dat is natuurlijk al fout, en bovendien komen ze uit Limburg. En als Limburger moet je wel van heel goeden huize komen om bij de Randstedelijke elite in de smaak te vallen.

Het toeval wil dat zowel Geert Wilders als Maxime Verhagen een belangrijke rol spelen in een boek dat ik onlangs heb geschreven over de totstandkoming van het kabinet-Rutte. In de research werd duidelijk dat het karikaturale beeld van beide politici niet klopt. Eigenlijk, is een van mijn conclusies, zijn ze behoorlijk integer. Of meer precies: tijdens de kabinetsformatie hebben ze zich fatsoenlijk gedragen. Hoezeer ik ook op zoek was naar onoirbare afspraken en geheime akkoorden - ik heb ze niet kunnen vinden, zelfs niet een vermoeden ervan.

Je kunt het natuurlijk nooit helemaal uitsluiten, maar ik ben er na maanden onderzoek van overtuigd geraakt dat er tijdens de kabinetsformatie geen dingen zijn gebeurd die het daglicht niet kunnen verdragen, ondanks de zwijgzaamheid die nadien naar buiten toe werd betracht. Evenmin was er sprake van een vooropgezette greep naar de macht. Wat Wilders, Verhagen en Rutte deden was de mogelijkheden aangrijpen die er waren om een kabinet te vormen, en die kans diende zich aan toen Paars Plus was mislukt en informateur Ruud Lubbers ze de ruimte gaf om zonder hem verkennende gesprekken te voeren.

Jongensachtige sfeer
Ze bleken het goed met elkaar te kunnen vinden, buitengewoon goed zelf. Pragmatisch, doelgericht en zonder een al te grote ideologische ballast, maakten de onderhandelaars afspraken met elkaar en hielden zich daar aan, en probeerden tegelijkertijd zoveel mogelijk standpunten van hun partij in het regeerakkoord te krijgen. Ze deden dus precies wat je van politici zou verwachten. Bovendien gebeurde dat alles in een gemoedelijke, soms jongensachtige sfeer. Een ritje op de achterbank van Wilders auto, met hoge snelheid dwars door Den Haag, was daarbij een hoogtepunt.

Nu staan Verhagen en Wilders voor de vraag hoe het verder moet. Extra bezuinigingen zijn onvermijdelijk, en een nieuwe onderhandelingsronde dus ook. Op grond van de gebeurtenissen van vorige zomer mag je aannemen dat die onderhandelingen opnieuw in goede sfeer zullen verlopen. De kans dat dat lukt is heel wat groter dan de vijftig procent die Geert Wilders voorzichtigheidshalve heeft opgeworpen. Niet alleen omdat het een politieke noodzaak is, maar vooral ook omdat de heren het zo goed met elkaar kunnen vinden.

Bert Bukman is auteur van het boek Het Slagveld, De lange weg naar het kabinet-Rutte. www.bertbukman.nl



Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden