Kankerpatiënt met hoge opleiding beter behandeld

Hoogopgeleide kankerpatiënten krijgen vaak een ingrijpender medische behandeling dan laagopgeleide patiënten met kanker. Ze krijgen bovendien vaker een behandeling die gericht is op genezing. Mede daardoor hebben hoogopgeleiden betere overlevingskansen.

Een kankerpatiënt ondergaat een bestralingsbehandeling.Beeld Thinkstock

Dat blijkt uit onderzoek van epidemioloog Mieke Aarts van het Integraal Kankercentrum Zuid. Ze onderzocht de gegevens van ruim 250 duizend patiënten die tussen 1990 en 2008 kanker kregen. Ze promoveerde dinsdag aan het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam.

Beter communiceren
De andere behandeling van hogeropgeleiden komt mogelijk doordat ze beter kunnen communiceren met de arts, zegt Aarts. 'Als een arts tegenover iemand zit met een vergelijkbaar opleidingsniveau legt hij waarschijnlijk meer uit. Ook vertelt hij mogelijk eerder welke experimentele behandelingen er zijn.'

Ze ontdekte dat hogeropgeleiden eerder behandelingen krijgen die nog niet gangbaar zijn. 'Waarschijnlijk komt dat doordat ze actiever informatie verzamelen. Als ze zelf met een nieuwe behandeling komen, dan is de arts misschien eerder bereid ze toe te passen.'

Vaker geopereerd
Aarts ontdekte dat laagopgeleide patiënten met prostaatkanker vaker hormoonbehandelingen en gewone, uitwendige bestraling krijgen, terwijl hoogopgeleiden vaker geopereerd worden en inwendige bestraling krijgen.

Van de laagopgeleide mannen met prostaatkanker werd 'maar' 20 procent geopereerd, terwijl dit bij de hoogopgeleiden 30 procent was. Van de laagopgeleide prostaatkankerpatiënten kreeg 11 procent inwendige bestraling, tegen 18 procent van de prostaatkankerpatiënten met een hoge opleiding. De ernst van de tumoren was vergelijkbaar.

Hogere overlevingskansen
'Na tien jaar zagen we dat 67 procent van de hoogopgeleide patiënten nog in leven was', zegt Aarts. 'Bij de lageropgeleiden was dat 44 procent. Ook als we rekening hielden met factoren als bijkomende ziekten, bleef er verschil.' De hogere overlevingskansen zijn deels toe te schrijven aan de andere vorm van behandeling, stelt ze.

Van alle hogeropgeleide mannen die een vorm van kanker kregen, was de helft na vijf jaar nog in leven. Bij de lageropgeleide mannen bleek een derde vijf jaar later nog in leven te zijn.

Afremmen
Internist-oncoloog en epidemioloog Gabe Sonke van het Nederlands Kanker Instituut noemt Aarts' onderzoek gedegen, maar zegt dat een ingrijpende behandeling niet altijd de beste is. Sonke: 'Agressief behandelen is niet altijd een voordeel. Soms moet je hogeropgeleiden afremmen in hun wensen. Maar dit leert ons wel dat we nog alerter moeten zijn op de vraag of we laagopgeleiden goed genoeg informeren over hun ziekte, zodat ze de beste beslissing kunnen nemen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden