INTERVIEWSUITSTEL DOOR CORONA

Kanker, hernia of een zwak hart: deze patiënten staan door corona in de wacht

Er voltrekt zich een tweede, stille crisis in de ziekenhuizen: die van de uitgestelde operaties en afgezegde behandelingen. Deskundigen vrezen dat die op termijn meer levens gaat eisen dan de coronacrisis zelf. Drie patiënten doen hun verhaal.

Maud Veenman (19) was nog herstellende van botkanker toen ze in oktober de diagnose acute leukemie kreeg. Ze zou vorige week een chemokuur met stamceltransplantatie krijgen, maar die is uitgesteld.

Maud Veenman: 'Ik heb deze transplantatie nodig en ik kan niet langer wachten.'

‘Normaal zou het zo gaan: ik begin hier in Nederland al met chemo om mijn cellen te doden. Dan nemen ze het transplantaat af van de donor in het buitenland. Die cellen kunnen 72 uur buiten een lichaam overleven en binnen die tijd moet dan hier de transplantatie plaatsvinden. Maar het is te riskant, nu het vliegverkeer plat ligt. Vertraging zou gevaarlijk zijn voor mij.’

‘De doktoren hebben nu een andere oplossing bedacht: ze nemen het transplantaat eerst af en vriezen ze dat in. Normaal hebben ze dit liever niet, want de kwaliteit van de cellen is dan anders. Ik moet daarom na de transplantatie straks een extra chemokuur. En het risico op Graft-versus-host-ziekte is groter. Dat is eigenlijk een reactieziekte. Dat kan rustig verlopen - rode plekken op je huid of wat darmklachten - maar ook heel heftig: leverklachten of geelzucht bijvoorbeeld.’

‘Maar we moeten dit doen. Zonder deze transplantatie komt de leukemie sowieso terug. Ik heb deze transplantatie nodig en ik kan niet langer wachten. Het ziekenhuis zegt ook: liever zouden we het zo niet doen, maar als we moeten wachten tot het een beetje tot rust is gekomen met die corona, zijn we zo drie maanden verder. Die tijd heb ik niet. Daarbij, dat de donor ook ineens corona zou kunnen krijgen, daardoor krijgt het extra haast.’

‘Als het goed is, zijn de stamcellen nu onderweg. Ze hopen het zaterdag binnen te hebben. En dan begin ik maandag met chemo. Maar het kan dus best dat er vertraging is en dat ik nog een telefoontje krijg dat het toch langer duurt.’

Ronald Scheven (41) uit Valthermond staat ergens bovenaan op de wachtlijst voor een donorhart, maar door corona worden er de komende tijd vermoedelijk maar heel weinig orgaantransplantaties uitgevoerd.

Ronald Scheven: ' Ik sta in de bovenste regionen van de wachtlijst, maar nu is de kans klein dat er een donor beschikbaar komt.'

‘Ik heb een hartspierziekte waardoor de pompkracht van mijn hart op slechts 15 procent ligt, terwijl rond de 70 procent normaal is. Daardoor voel je je heel moe en er is ook risico dat je vocht gaat vasthouden bij je longen en hart.

‘In 2009 ben ik afgekeurd en sindsdien werk ik niet meer, ik zorg nu thuis voor onze twee dochters. In 2016 ben ik op de wachtlijst geplaatst voor een donorhart en heb ik als overbrugging een steunhart gekregen die de pompfunctie overneemt. Ik mag niet klagen over hoe ik me nu voel, ik kan vier keer per week naar de sportschool. Maar het is wel een heel apparaat dat je altijd bij je draagt en omdat er batterijen in zitten is het een heel gedoe om bijvoorbeeld te douchen.

‘Toen ik in 2016 werd aangemeld voor een donorhart, bedroeg de wachttijd 3,5 jaar. Ik sta dus in de bovenste regionen van de wachtlijst, maar nu met corona is de kans klein dat er de komende maanden een donor beschikbaar komt. Aan de ene kant denk ik: misschien maar beter, want wat als je in het ziekenhuis ligt voor zo’n behandeling en je raakt zelf met corona besmet, dat is in mijn toestand wel gevaarlijk. Aan de andere kant: ik heb in januari nog een hartstilstand gehad. Dat liep nu goed af, maar dat kan een volgende keer wel fataal zijn.’ 

Hans Halmingh (70) hoorde van het Refaja Ziekenhuis in Stadskanaal dat zijn hernia-operatie voorlopig is uitgesteld.

Hans Halmingh: 'Voor mij is deze pijn wel degelijk acuut.'

‘De pijn is soms zo ondraaglijk dat ik suïcidale gedachten moet onderdrukken. Terwijl ik op 14 februari nog van het ziekenhuis had gehoord dat deze met spoed moest plaatsvinden. De neuroloog heeft zijn afspraak afgezegd.

‘Ik heb van de medici begrepen dat het nog heel lang kan duren voordat ik word geopereerd. Dat is heel slecht nieuws. Tot de operatie plaatsvindt ligt ik plat. De pijn gaat door merg en been. Ik begrijp dat mijn knie-operatie wordt uitgesteld omdat het ziekenhuis zijn capaciteit nodig heeft voor urgente zaken. Maar voor mij is deze pijn, die uitstraalt vanuit mijn rug, wel degelijk een acuut probleem.’

Chemo uitgesteld, transplantatie afgeblazen: in de ziekenhuizen voltrekt zich een schaduwcrisis
Sinds de coronacrisis leveren ziekenhuizen alleen nog acute zorg aan niet-coronapatiënten. Maar dat betekent dat ook veel behandelingen en operaties niet doorgaan die voor patiënten van levensbelang zijn. Die patiënten voelen zich de dupe van de focus op corona.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden