NieuwsBelangenverstrengeling Europese Commissie

Kandidaten Europese Commissie afgewezen om belangenverstrengeling

Ursula von der Leyen is nog niet begonnen als voorzitter van de Europese Commissie of ze heeft al een probleem. Twee beoogde commissarissen zijn donderdag door de juridische commissie van het Europees Parlement afgewezen.

Ursula von der Leyen in het Europees Parlement in Straatsburg. Beeld null
Ursula von der Leyen in het Europees Parlement in Straatsburg.

De financiële belangen van de Roemeense Rovana Plumb en de Hongaar Laszlo Trócsányi zijn volgens de juridische commissie niet verenigbaar met hun toppositie in Brussel. Zij hoopten respectievelijk de portefeuilles Transport en Uitbreiding onder hun hoede te krijgen.

Het oordeel van de parlementscommissie zet Von der Leyen onder grote druk. Als ze het negeert is de kans zeer groot dat het parlement eind deze maand haar hele commissie afkeurt. Wijziging van de portefeuilles van de omstreden kandidaten stuit weer op grote bezwaren van de andere kandidaat-commissarissen én de lidstaten. Het vervangen van de twee leidt tot ruzie met Roemenië en Hongarije.

Von der Leyen overlegde donderdagmiddag telefonisch met parlementsvoorzitter David Sassoli om de ontstane impasse te doorbreken. De Groenen eisen dat Boekarest en Boedapest nieuwe kandidaten voordragen.

Veel tijd heeft Von der Leyen niet. Volgende week starten de hoorzittingen in het parlement met de beoogde commissarissen, een stevige ondervraging van drie uur per persoon om te zien of de kandidaat geschikt is. Trócsányi stond voor dinsdagavond gepland, Plumb voor woensdag. Vooraf werden beiden al beschouwd als potentiële ‘sneuvelkandidaten’. Het parlement heeft er sinds 2004 een traditie van gemaakt ten minste één kandidaat-commissaris naar huis te sturen dan wel een andere portefeuille te geven.

Lening

Het was voor het eerst dat de juridische commissie van het parlement de financiële verklaringen van de beoogde kandidaten vooraf grondig onderzocht. Die van Plumb en Trócsányi riepen de nodige vragen op die ze noch schriftelijk noch mondeling afdoende konden beantwoorden. Bij Plumb gaat het volgens betrokkenen om een lening van circa 200 duizend euro die ze aan iemand in de toeristische sector van haar land moet terugbetalen. Dat maakt haar volgens de parlementscommissie kwetsbaar als commissaris voor Transport en Infrastructuur.

Bij Trócsányi plaatsten de parlementariërs vraagtekens bij een advocatenkantoor dat hij ooit heeft opgezet in Hongarije en zijn naam draagt. Onduidelijk is of hij daaruit inkomsten heeft. Betrokkenen beaamden dat bij het parlementsoordeel over de Hongaar mogelijk ook politieke motieven een rol speelden. Trócsányi was minister van Justitie in Hongarije en is nauw verbonden met de Hongaarse premier Viktor Orbán en diens Fideszpartij die volgens Brussel de rechtsstaat ondermijnt. Dat juist hij de portefeuille Uitbreiding kreeg (inclusief toezicht op de rechtsstaat in kandidaat-lidstaten) viel slecht in het parlement.

Politiek bloedbad

De parlementscommissie meent dat de sociaal-democratische Plumb helemaal niet naar Brussel kan komen, voor Trócsányi (christen-democraat) zou een verandering van portefeuille afdoende zijn. Schuiven met de portefeuilles is een riskante zaak voor Von der Leyen; ze zijn in nauw overleg met de hoofdsteden verdeeld.

Een voortijdig vertrek van de twee kandidaten kan de deur openen naar een groter politiek bloedbad. De sociaal- en christen-democraten zouden de scalp van een liberale kandidaat kunnen eisen. In dat geval komt de Belg Didier Reynders of de Française Sylvie Goulard in gevaar. Beiden worden al beticht van dubieuze financiële transacties. Het tegenovergestelde is ook mogelijk, stellen betrokkenen: met Plumb en Trócsányi is de ‘honger’ van het parlement gestild waarmee de hoorzittingen komende week rustig verlopen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden