Kandidaat-opperrechter noemt tweets Trump 'demoraliserend en ontmoedigend'

Nauwelijks een week nadat Neil Gorsuch door president Donald Trump naar voren werd geschoven als kandidaat voor het Hooggerechtshof, heeft hij volkomen onverwacht kritiek geuit op het twittergedrag van de president. Gorsuch noemde de tweets van Trump, waarin hij zich zeer kritisch uitlaat over de rechterlijke macht, 'ontmoedigend' en 'demoraliserend'.

Neil Gorsuch (links) terwijl hij wordt voorgedragen door president Donald Trump.Beeld afp

Gorsuch veroordeelde de president tijdens een ontmoeting met de Democratische senator Richard Blumenthal van de staat Connecticut.

Een woordvoerder van Gorsuch erkent de uitspraken en zei dat de rechter zijn woorden zeer zorgvuldig had gekozen. Zijn kritiek lijkt bedoeld om de Democraten te laten zien dat hij het lang niet altijd eens is met Trump. Voor zijn benoeming in Amerika's hoogste hof heeft Gorsuch de steun van acht Democratische senatoren nodig.

Gorsuch veroordeelde Trump woensdag nadat de president eerder op de dag voor de zoveelste keer hard had uitgehaald naar rechters. De rechtbank die zich nu in hoger beroep buigt over zijn inreisverbod voor burgers van sommige landen, zou volgens de president 'zo politiek bezig zijn'. Trump deed zijn uitspraak vlak voordat Gorsuch het parlement bezocht. De zeer conservatieve rechter is bezig aan een rondje langs senatoren om steun te verwerven voor zijn benoeming.

Trump zei tijdens een ontmoeting in het Witte Huis met politiechefs dat 'een slechte leerling nog kon begrijpen' dat hij volgens de wet de bevoegdheid had om het reisverbod in te stellen. 'Het lijkt erop dat de rechtbanken zo politiek zijn', aldus de president. 'Het zou geweldig zijn voor ons gerechtelijk systeem als ze een stuk kunnen lezen en doen wat goed is.'

In het weekeinde haalde Trump ook uit naar rechters. In de bewuste tweet waarnaar Gorsuch verwijst, heeft Trump het over een 'zogenaamde rechter' die het inreisverbod in de VS tijdelijk heeft stilgelegd. Trump is tegen die uitspraak in beroep gegaan, de rechters zullen zich daar later deze week over uitspreken. Ook noemde de president een andere rechter 'een politiek instrument'.

Gemor onder Republikeinen neemt toe

Na weken van overwegend stilzwijgen of volmondig instemmen met president Trump begint het gemor in het Republikeinse kamp toe te nemen. Directe aanleiding vormen Trumps diskwalificatie van een alom gerespecteerde, 'zogenaamde' rechter en zijn verdediging van Poetin als 'killer.'

Kritiek vanuit de Senaat

Senator Blumenthal zei dat hij Gorsuch op het hart had gedrukt dat hij de aanvallen van Trump op de rechterlijke macht in het openbaar moet veroordelen. 'Het moet een sterke veroordeling zijn', aldus de senator. 'Het is belangrijk om zijn onafhankelijkheid aan te geven. Anders zullen de Amerikanen tot de conclusie komen dat hij slechts doet wat hem gezegd wordt.' Gorsuch zal zeker naar de aanvallen van de president worden gevraagd tijdens de hoorzittingen de komende weken in het Congres over zijn benoeming.

Gorsuch werd vorige week door Trump voorgedragen om de vrijgekomen plaats in het Amerikaanse hooggerechtshof in te nemen. Dat is een benoeming voor het leven. De senaat moet zijn voordracht nog goedkeuren.

Afgelopen weekend haalde de 44-jarige senator Ben Sasse ook al uit naar Trumps kritiek op de rechtelijke macht. 'We hebben niet zogenaamde rechters, we hebben echte rechters. En we hebben ook niet zogenaamde senatoren en zogenaamde presidenten. We hebben mensen in de drie machten die een eed hebben gezworen om zich te houden aan de Grondwet', zei hij.

Politiek relevant is de weerstand van Mitch McConnell, de voorzitter van de Senaat. Die liet weten niet van plan te zijn nieuwe wetgeving op te stellen, mocht Trumps reisverbod door hogere rechters eveneens ongeldig worden verklaard. 'We volgen de rechterlijke macht', zei hij, terwijl hij de president tot kalmte maande. 'Ik denk dat het beter is geen individuele rechters onder vuur te nemen. We worden allemaal weleens teleurgesteld.' Kritiek vanuit de Senaat is riskant voor Trump, want met 52-48 is zijn Senaatsmeerderheid gering.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden