nieuws

Kan ‘Super Mario’ Draghi Italië uit de politieke chaos redden?

De Italiaanse president Mattarella heeft vandaag Mario Draghi benoemd tot formateur. De voormalige president van de Europese Centrale Bank moet nu op zoek naar parlementaire steun voor een zakenkabinet, maar dat is nog geen gelopen race.

Mario Draghi, de voormalige voorzitter van de Europese Bank, bezoekt woensdag  het Quirinale paleis in Rome. Daar zal de Italiaanse president Mattarelli hem benoemen tot formateur van een nieuwe regering.  Beeld Reuters
Mario Draghi, de voormalige voorzitter van de Europese Bank, bezoekt woensdag het Quirinale paleis in Rome. Daar zal de Italiaanse president Mattarelli hem benoemen tot formateur van een nieuwe regering.Beeld Reuters

‘Draghi is een apostel van de elite,’ klonk het misprijzend vanuit de Vijfsterrenbeweging (M5S) zodra de bankier ten tonele verscheen. De anti-establishmentpartij is teleurgesteld over het mislukken van een derde kabinet onder Giuseppe Conte, die officieel partijloos is maar als premier werd voorgedragen door de M5S en veel steun genoot in de partij.

De beweging bevindt zich in een ingewikkelde spagaat, want ze heeft zich altijd fel verzet tegen technocratische regeringen, maar het enige overgebleven alternatief – verkiezingen – komt nu ook bijzonder slecht uit. Niet alleen staat de partij op verlies in de peilingen, maar bovendien hebben de Italianen in september gestemd voor een grondwetswijziging om het parlement drastisch te verkleinen.

Opportunisme

Dat referendum was een kroonjuweel van de Vijfsterrenbeweging, die altijd vond dat het zeer royaal betaalde parlement wel met wat minder menskracht toe kon. Met 945 leden is het Italiaanse parlement het grootste van Europa. Na de eerstvolgende verkiezingen keren er nog ‘maar’ zeshonderd terug. De beweging heeft nu 339 zetels. In de nieuwe situatie zouden daar zelfs bij evenveel verkiezingssucces 120 van afgaan. Volgens Italiaanse commentatoren weegt nu dus ook de goedbetaalde eigen baan mee voor leden van M5S. Steun aan een technocratische regering betekent voorlopig behoud van zetels, al gaat dat recht in tegen alles waar de partij voor staat. Draghi's komst lijkt dan ook de zoveelste breuk in M5S teweeg te brengen, tussen de principiëlen en rekkelijken.

Het is dus nog niet zeker dat Draghi het daadwerkelijk tot premier schopt. Niet alleen in de Vijfsterrenbeweging leven bedenkingen. Op de rechterflank is alleen Forza Italia van Silvio Berlusconi positief over een zakenkabinet. Giorgia Meloni van Fratelli d’Italia ziet zo'n regering niet zitten en ook Matteo Salvini van de Lega stuurt nog altijd aan op verkiezingen, al houdt hij de deur voor Draghi op een kier.

Meloni en Salvini verzetten zich vooral fel tegen het op links veel gehoorde argument dat verkiezingen tijdens de pandemie niet gewenst zijn, en wijzen er op dat Nederlanders binnenkort ook naar de stembus gaan. ‘Gebruik het virus niet als excuus om geen verkiezingen te houden.’

Oud-premier Matteo Renzi toonde zich woensdag tevreden over de benoeming van Draghi en zegde meteen de steun van zijn kleine fractie toe voor de regering van nationale eenheid. Renzi trok de stekker uit het vorige kabinet, onder meer omdat hij ontevreden was over het herstelplan dat Italië bij de EU moet indienen. Nu Conte het veld geruimd heeft lijkt hij tevreden gesteld. ‘Dit is het moment voor soberheid, geen polemieken meer.’

Miljarden EU binnenhalen

In een korte toespraak verklaarde Draghi er vertrouwen in te hebben dat hij een meerderheid zal vinden. ‘We hebben toegang tot uitzonderlijke middelen van de Europese Unie,’ benadrukte de formateur, die er met zijn zakenkabinet voor zou moeten zorgen dat Italië een beter plan indient en de vurig gewenste 209 miljard euro van de EU ook echt binnenhaalt.

Draghi is internationaal vooral bekend vanwege zijn optreden als ECB-president tijdens de eurocrisis in 2012, toen hij beloofde dat de centrale bank ‘whatever it takes’ zou doen om de euro te redden. Met die woorden bracht ‘Super Mario’ de rust terug op de financiële markten. Ook nu ontvangen de markten Draghi met open armen. Na het nieuws steeg de beurs van Milaan woensdag met 3 procent en namen vooral de aandelen van Italiaanse banken een vlucht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden