Kan Nederland ook feesten bij poolwind uit Spitsbergen?

Reportage Koningsdag

Alles halen de weergoden woensdag uit de kast om van Koningsdag een guur feest te maken: hagel, natte sneeuw, regen, harde noordwesten wind en onweersbuien. De thermometer zal gemiddeld 9 graden aanwijzen, maar de gevoelstemperatuur komt volgens het KNMI nabij het vriespunt. Met dank aan een 'zeer koude' poollucht uit Spitsbergen. Het wordt een dag van glühwein, erwtensoep en bibberende straatverkopers.

oorbereidingen in het centrum van Zwolle, een dag voor Koningsdag. oorbereidingen in het centrum van Zwolle, een dag voor Koningsdag. Beeld anp

Oranjeverenigingen hebben dinsdag overuren gedraaid om hun al maanden geleden uitgebroede plannen spoorslags te wijzigen. Veel open luchtactiviteiten worden ondergebracht in tenten of verhuizen naar dorpshuizen, bioscopen en sporthallen. Alleen Zwolle, de stad waar de koninklijke familie acte de présence geeft, geeft geen krimp. 'We laten alles gewoon doorgaan. We hebben wel doorzichtige paraplu's voor de koninklijke familie geregeld, zodat iedereen hen kan zien en fotograferen,' zegt een woordvoerder.

Oranjevereniging Woudenberg kreeg gistermiddag rond 13 uur groen licht van de brandweer en gemeente om alle buitenactiviteiten onder te brengen in De Camp, het zes zalen grote sport- en cultuurcomplex van de Utrechtse gemeente. Het complete funpark met springkussens en glijbanen, de 'kleedjesmarkt' voor kinderen, eenwieler clinics en optredens van bands krijgen onderdak in het complex.

Het jaarlijkse 'beachevent' verhuist Woudenberg eveneens naar binnen, maar zandloos wordt het dit keer wel. Elmar van Krimpen van de plaatselijke Oranjevereniging belde gistermiddag de twee leveranciers van 125 kuub zand - 'acht vrachtwagens vol'- af. 'Het scheelt weer een hoop werk met al het zand opvegen aan het eind van de dag,' relativeert hij. Ook de vertrapte bekertjes op straat zal hij niet missen. 'Wie weet bevalt het zo goed, dat we het volgende jaar weer zo doen.'

Tenten

Grote gemeenten met hun drukbezochte muziekfestivals in parken en op pleinen, hebben in allerijl tenten gehuurd om zowel muzikanten als publiek tegen wind en hagel te beschermen. Arnhem, dat er prat op gaat het 'grootste gratis Koningsdagfeest' te organiseren, heeft het openlucht dancefestival ondergebracht in drie grote circustenten. Het Huishoudenfestival verhuist naar de bioscoop, met als voordeel dat er tot in de late uurtjes kan worden doorgefeest en niet al om middernacht hoeft te worden afgebroken.

Ook Amsterdam zet grote tenten op of geeft grote buitenfestivals steviger onderdak, zoals in de Q-factory en het Transformatorhuis in het Westerpark. Mirella Lanza van tentenverhuurder Eurocircus zegt dankzij het winterse weer goede zaken te doen, maar met gemengde gevoelens. 'Het is toch triest dat zo'n grote feestdag in het water dreigt te vallen.' In ieder geval voor het personeel, dat dinsdagavond in Amsterdam en Arnhem tot in de kleine uurtjes zich in het zweet werkte om grote tenten op te bouwen. Zwaar fysiek werk waar ze anders een paar dagen over kunnen doen. 'Zij zullen een groot deel van Koningsdag nodig hebben om bij te tanken.'

Een winkel in het centrum van Zwolle. Beeld anp

Thermo-ondergoed

In Zeeland, waar naast hagel en onweersbuien windstoten van 80 kilometer per uur worden verwacht, is een deel van de activiteiten op het water afgelast. Renesse lokt haar inwoners naar het 'heerlijk warme dorpshuis' voor het oranjeontbijt, de vrijmarkt, spelletjes en de zeskamp, evenementen die normaal buiten naast de kerk worden georganiseerd. Voor het ontbijt, waar jaarlijks zo'n drie- tot vierhonderd man op afkomt, zullen de dorpelingen dit jaar in de rij moeten staan, want niet iedereen past tegelijk in het Dorpshuis.

Kim de Vos (42) uit het verderop gelegen dorp Dreischor, is niet van plan zich te laten kisten door de winterse Koningsdag. Met haar zeskoppige band "Schor' zal ze volgens plan drie uur lang popklassiekers zingen in de open lucht. 'Ik trek thermo-ondergoed aan, warme winterkleding en zet een Oranje hoed op. Als echte Zeeuw ben ik niet voor de poes.'

Veel horeca en straatverkopers die een slaatje hopen te slaan uit Koningsdag, hebben hun inkopen aangepast en verkopen glühwein, warme chocomel en erwtensoep. Het Rode Kruis heeft een waarschuwing de wereld in gestuurd aan feestgangers die besluiten Koningsdag het gure weer te trotseren en de straat op te gaan. Warme kleren, liefst verschillende lagen over elkaar en weinig alcohol drinken, is het devies. 'Veel mensen denken dat je warm wordt van alcohol, maar de lichaamstemperatuur neemt er juist door af,' zegt een woordvoerder. 'De kans op onderkoeling neemt dus toe. We hopen dat iedereen zijn verstand gebruikt en bibberende feestgangers te hulp schiet.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.