analyse

Kan ik gevaccineerd worden met het overschot aan Janssen-vaccins?

De ongeplande toediening van 1.200 Janssen-vaccins in Nieuwegein had maandagavond geen invloed op prikafspraken later in de week: de GGD Utrecht kon de doses wel missen. Geeft dat voor meer Nederlanders hoop op een toevallige vaccinatie?

Het Janssen-vaccin wordt voorbereid. Beeld ANP
Het Janssen-vaccin wordt voorbereid.Beeld ANP

1.200 vaccins, plots in een andere arm dan vooraf gepland. Als dat in Nieuwegein kan, moet dat toch ook op andere plekken lukken, nu in heel het land overschotten van Janssen ontstaan? Op een priklocatie in die stad vielen door een stroomstoring de vrieskasten maandag uit, waardoor de hele voorraad ontdooide. Daardoor moesten alle aanwezige vaccins snel worden toegediend, omdat zij anders niet meer bruikbaar waren. Het voorval leverde wonderwel geen enkele vertraging op: de volgende ochtend prikte de locatie verder alsof er niets was gebeurd.

Volgens een woordvoerder van de GGD Utrecht is dat voornamelijk mogelijk omdat ‘veel mensen’ hun prik met Janssen al hadden afgezegd, zei zij maandagavond. Wie dat doet, kan immers een nieuwe afspraak maken met een mRna-vaccin: van Pfizer of Moderna.

Eén prik

Vorige week maakte het ministerie van Volksgezondheid bekend het Janssen-vaccin niet bij jongere leeftijdsgroepen te zullen toedienen. In de eerste dagen na dat bericht zette via het vaccinatienummer van de GGD zo’n dertienduizend mensen hun afspraak met het Janssen-vaccin om, zegt een woordvoerder van de landelijke koepel GGD-GHOR. Een recentere schatting heeft zij niet paraat.

In theorie zou dat ruimte kunnen creëren voor meer ongeplande vaccinaties, zoals in Nieuwegein. Het zou zonde zijn een overschot van een prima vaccin niet op te prikken. De Gezondheidsraad benadrukte onlangs nog dat Janssen ‘veilig en effectief’ is, ondanks de zeer zeldzame, maar ernstige bijwerkingen.

Toch blijft het overschot volgens de GGD-GHOR vooralsnog in de vrieskast. Er is geen reden om de overgebleven Janssen-vaccins nu met haast toe te dienen, stelt de landelijke koepel, want ze kunnen bij goede koeling nog lang mee. Bovendien is hun rol in de campagne nog niet helemaal uitgespeeld. Janssen heeft als voordeel dat mensen na één prik ermee volledig gevaccineerd zijn. Daarom blijft het vaccin gebruikt worden voor specifieke groepen mensen, zoals dak- en thuislozen.

Maar uiteindelijk bepaalt het ministerie, stipt de landelijke koepel aan. Om de vaccinatiecampagne te versnellen, en om zoveel mogelijk Janssen-vaccins alsnog in te zetten, wil minister De Jonge keuzevrijheid bieden. Iedereen die zelf aangeeft tóch met het Janssen-vaccin te willen worden gevaccineerd, moet daarvoor een mogelijkheid krijgen, zo zei hij eind vorige week en zondag nogmaals bij WNL op zondag. Nog deze week stuurt hij daarover een brief naar de Kamer, bevestigt zijn woordvoerder.

Daaraan kleven heel wat pragmatische haken en ogen. De GGD’s hebben het al druk zat, en krijgen er deze week mogelijk nog een taak bij: van de Gezondheidsraad wordt ook nog een advies verwacht over de vaccinatie van tieners met een kwetsbare gezondheid. En dan moeten zij mogelijk ook de vaccinatiecampagne met het Janssen-vaccin opnieuw optuigen. Hoe dat in zijn werk zal gaan, en hoe mensen een Janssen-plekje zullen kunnen gaan reserveren is nog onduidelijk.

Ook juridisch zijn er nog wat losse eindjes: het moet duidelijk zijn dat mensen vrijwillig en geïnformeerd voor het Janssen-vaccin kiezen.

1,2 miljoen doses

Hoeveel Janssen-vaccins er deze maand nog beschikbaar kunnen komen is ook nog onduidelijk. Volgens het vaccinatiedashboard van de overheid komen er de komende weken nog 600 duizend beschikbaar. Dat aantal zou ook veel hoger uit kunnen vallen. De Amerikaanse geneesmiddelenautoriteit FDA beslist ergens deze dagen over grote voorraden batches van het vaccin, afkomstig uit de fabriek in Baltimore waar medewerkers eerder grote fouten maakten. Zij mixten twee vaccins door elkaar.

Als nu andere batches alsnog worden vrijgegeven, ‘dan kunnen de leveringen voor Nederland in juni nog significant toenemen tot een totaal van maximaal 1,2 miljoen doses’, schreef De Jonge eind mei aan de Kamer.

Het belangrijke voordeel van Janssen is ook voor bijna iedere Nederlander interessant. Eén prik is genoeg voor volledige vaccinatie, en bijvoorbeeld dus ook om vanaf juli in Europa op reis te kunnen met het Europese vaccinatiepaspoort.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden