Column

Kan hij schaaksport weer avontuurlijk maken?

In de openingsfase van je leven al het damegambiet spelen, kan een fatale fout zijn.

De Nederlandse schaakgrootmeester Anish Giri tijdens de finaledag van het Tata Steel Chess tournament.Beeld anp

De jonge Nederlandse schaakgrootmeester Anish Giri schijnt wereldkampioen Magnus Carlsen te naderen. Beiden treffen elkaar op het Tata Steel Chess Toernooi in Wijk aan Zee.

Hoe hoog Giri de ogen ook gooit, de zaak is al verkeken. Een karakterkwestie. 'Als Carlsen verloren staat creëert hij chaos op het bord en wint hij alsnog', zei commentator Hans Böhm zaterdag in de Volkskrant. Giri mist avonturendrang: 'Anish is al op z'n 21'ste getrouwd. Hoeveel avontuur zoek je dan nog?' In de openingsfase van je leven al het damegambiet spelen - een fatale fout.

Avontuurlijk ging ik in Wijk aan Zee de praktijk toetsen. Sporthal De Moriaan is er trefpunt voor buikige bollebozen met verward grijs haar, wollen vest en rugzak op hun winterjack. Vrouwen bestaan niet.

Achter in de zaal luisteren de grootmeesters naar exotische namen als Shakhriyar Mamedyarov of Evgeny Tomashevsky. Zoals altijd staan de sterkste spelers aan de zijlijn. Ze verdringen zich als bezoekers in Artis voor het gorillaverblijf. Zelfverzekerd fluisteren de Bokito's buiten elkaar meesterzetten toe. Gek genoeg zijn de echte topapen doof.

In Wijk aan Zee hing buiten de industriële geur van ijzererts en afgeschoten vuurwerk. Binnen rook het naar erwtensoep en kroketten, met bleke kadetjes geserveerd op witte plastic bordjes. Ik herkende de karnemelkgeur van de schaakclub uit mijn vroegste tienerjaren. Een bolwerk van bebrilde jongens als ik, die vorige week nog gedoucht hadden. Later op de avond zouden volwassen mannen de chemische oorlogsvoering voltrekken met sigarenrook.

Ik hield van die wereld en dat goedaardige volk vol genie en gekte, mythe en mysterie. Nergens was de Koude Oorlog een feestelijker slagveld dan in de schaakwereld. Logisch dat de wereldschaakbond wordt aangevoerd door de duistere despoot van Kalmukkië, Kirsan Iljoemzjinov.

Schaken krijgt nauwelijks nog aandacht in Nederlandse media, maar het pijltjesgooien leerde: één Nederlandse 'Barney' en Heel Holland Schaakt weer.

Dáár zat Magnus Carlsen, zijn zwarte colbert en witte hemd gelabeld door vier sponsoren. De camera houdt van hem, evenals talloze vrouwen, maar op straat zou je straal aan hem voorbijlopen. Dat G-Star Raw hem tot boegbeeld kroonde, leek de schaaksport in één zet terug op het bord te zetten.

Naast hem speelde Anish Giri een fletse remise tegen koploper Fabiano Caruana. Giri droeg een onberispelijk donkerblauw kostuum op een roze hemd, het haar glad gekamd. Kraak noch schaak: Giri oogt als het neefje van Mark Rutte, zijn even weinig avontuurlijke Haagse overbuurman. Om zijn rechterpols een brede armband. Zijn slanke handen ondersteunden het denkende kopje, aan een vinger een trouwring, zijn schitterende slechtste zet.

'Dreiging is vaak sterker dan uitvoering', doceerde een sympathieke grijsaard me in Koude Oorlogstaal, na een krachteloze zet van Giri. Nooit getrouwd, rook ik aan een zweem van karnemelk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden