Column

Kan goeroe Grexit wel voorkomen?

De kwestie

 

Wie pretendeert de toekomst te kunnen voorspellen, heet op de kermis een waarzegger en op de financiële markten een goeroe.

Allebei proberen ze een slaatje te slaan uit de onzekerheid van mensen: de eerste over de liefde en de tweede over het geld. De toekomst is onvoorspelbaar, of het nu om de Grexit gaat of over een nieuw beursrecord. 'Het enige wat wij over de toekomst weten, is dat het anders zal zijn', merkte organisatiedeskundige Peter Drucker op.

Maar daar nemen weinigen genoegen mee. De zogenoemde anchors van RTL7 brengen hun eigen beursanalisten continu in verlegenheid met de vraag wanneer Griekenland nu echt uit de eurozone stapt en of vandaag de AEX dan echt door de 500 gaat.

Mensen zijn op zoek naar schijnzekerheid. Die zoektocht wordt fanatieker naarmate de onzekerheid groeit. Omdat de toekomst niet kan worden voorzien, proberen mensen zekerheid in te bouwen met een roep om meer wetten en hardere maatregelen, zoals een totale afgrendeling van Europa voor asielzoekers

De Nederlandse organisatiepsycholoog Geert Hofstede - wel eens de Godfather van de culturele diversiteit genoemd - heeft dat al jaren geleden vertaald in een zogenoemde onzekerheidsvermijdingsindex. De mate waarin de leden van een cultuur zich bedreigd voelen door onzekere of onbekende situaties wordt hierin uitgedrukt in een behoefte aan voorspelbaarheid. Dit wordt omgezet in punten, waardoor een ranglijst ontstaat van landen met de laagste tot hoogste onzekerheidsfactor.

Hoe hoger de onzekerheid is binnen een land, hoe meer bureaucratie er ontstaat, hoe minder tolerant de bevolking is en hoe groter de aanhang voor populistische partijen wordt. In landen met een grote mate van onzekerheid wordt ook harder gewerkt, meer gespaard en meer gebeden.

De onzekerheidsvermijdingsindex geniet nu internationale vermaardheid en wordt continu bijgewerkt. Bovenaan staan landen als China en Groot-Brittannië. Singapore, een stadsstaat die economisch uitstekend boert, staat nummer één op de lijst, hetgeen betekent dat de mensen in dit land het minst behoefte hebben aan zekerheid. In deze culturen zijn er minder regels. Er is een grotere tolerantie voor afwijkend gedrag en er heerst een zekere gemoedelijkheid, zoals Hofstede het uitdrukt.

Onderaan bungelt Griekenland. De Grieken krijgen het van alle kanten voor hun kiezen waardoor de bureaucratie wordt opgetuigd in plaats van dat die vermindert, de tolerantie afneemt, de agressie toeneemt, het spaargeld wordt veiliggesteld en de populisten nu de regering vormen.

Als er een Grexit komt, is dat niet vanwege geldgebrek maar vanwege het feit dat de Grieken een einde willen maken aan de marteling van een onzekere toekomst.

Niet de ECB maar een waarzegger of goeroe zou de laatste reddingsboei kunnen zijn voor Griekenland.

Als de Grieken hem of haar maar geloven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.