Kan EU Britten ruilen voor Russen?

In de BBC-komedie Yes Minister spreekt secretaris Sir Humphrey Appleby zijn net aangetreden minister Jim Hacker aan: 'Groot-Brittannië heeft al vijfhonderd jaar hetzelfde buitenlandbeleid: een verdeeld Europa. Daarom vochten we met de Nederlanders tegen de Spanjaarden, met de Duitsers tegen de Fransen, met de Fransen en Italianen tegen de Duitsers en met de Fransen tegen de Duitsers en Italianen. Verdeel en heers. Dat moeten we niet veranderen nu het zo goed werkt.'

Peter de Waard
null Beeld anp
Beeld anp

'Maar dat was het verleden. Toch?'

'Ja, en het huidige beleid. We willen de heleboel opblazen en daarom moeten we erin zitten. We hebben het geprobeerd van buitenaf maar dat lukte niet. Nu maken we van Europa varkensvoer: we zetten de Duitsers op tegen de Fransen, de Fransen tegen de Italianen, de Italianen tegen de Duitsers. Buitenlandse Zaken is er heel erg blij mee.'

'Maar we staan toch achter het Europese ideaal.'

'Echt...? Minister.'

'Maar als dat niet zo is, waarom willen we dat het aantal lidstaten uitbreiden?'

'Juist om die reden. Het is net als de VN. Hoe meer leden er zijn, hoe meer ruzie er is, hoe onbelangrijker en onwerkbaarder het wordt.'

'Wat een ongehoord cynisme.'

'Dat noemen we diplomatie, minister.'

De serie werd in 1980 uitgezonden. Hopelijk lukt het de pro-Europa-campagne de BBC te bewegen de serie te herhalen. Anders lijkt het volk 35 jaar later voor een Brexit te zullen stemmen .

De Europese Unie zal de Britten niet missen. Misschien met uitzondering van Nederland (de bazen van Shell en Unilever waarschuwden er deze week voor), dat weleens zaken met ze kon doen als de as Berlijn-Parijs de unie weer voor voldongen feiten stelde. Voor de rest doen de Britten alleen mee aan Europa als het meer oplevert dan het kost. Na de oorlog had Churchill er geen trek in. Maar toen het land door de industriële aftakeling de status van derdewereldland verwierf, werd het toch lid. Nadat de economie zich onder Thatcher had hersteld was Groot-Brittannië meteen weer een luis in de pels. Tony Blair wilde er nog wel iets van maken maar stond alleen. De EU is voor het land een ongelukkige spagaat omdat Groot-Brittannië toch op de eerste plaats de speciale relatie met de VS koestert. Daar spreken ze dezelfde taal en houden ze van dezelfde cultuur: Amerikaanse sterren staan op de planken in West End en Britse sterren spelen in de Hollywood-kaskrakers. Weliswaar is Europa dichterbij en is daar ook meer handel mee, maar voor de rest hebben de Britten er niets mee. 'God heeft niet voor niets Het Kanaal gecreëerd', zei Thatcher. Met al die vluchtelingen in Calais zouden de Britten de Kanaaltunnel het liefst opblazen.

En Europa... dat zou qua ruimte beter af zijn als de Russen erbij werden gehaald.

'Ongehoord cynisme', zou de politicus zeggen. 'Nee. Goede diplomatie', zou zijn adviseur moeten opmerken.

Reageren?

p.dewaard@volkskrant.nl

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden