Kan een gedicht ook een ding zijn?

Column Remco Campert

Dit is onbegonnen werk, dus laat ik er maar aan beginnen. Ik heb mezelf de vraag gesteld of een gedicht ook een ding zou kunnen zijn, bijvoorbeeld een huis of een tafel. Een artikel van Rudi Fuchs in De Groene Amsterdammer (11 augustus 2016) bracht me op dit idee. In zijn rubriek Kijken bespreekt hij een werk van Donald Judd, Untitled. Van een afstand gezien lijkt het op een bak, 'net iets meer dan 150 centimeter in het vierkant'. Dan besluipt Fuchs Judds werk, bestudeert en analyseert het en komt tot de conclusie dat 'deze bak van multiplex met evenveel geduld uitgekiend en gemaakt is als een ingetogen stil schilderij van Vermeer'.

Foto thinkstock

Uitgaande van die 'bak' kwam ik langs enige omwegen in mijn brein terecht bij mijn gedicht als een huis. Ten eerste heb je de vorm van het bouwwerk, door jezelf ontworpen. En de woorden zijn de stenen. Hard materiaal. Dat alles aan elkaar gemetseld met het cement van de emotie, dat we in de kelder aantreffen. De titel van het gedicht is het dak. Op zolder kun je nog wat geschraapte woorden vinden.

Dit lijkt allemaal nogal vergezocht, maar ach, wie ver zoekt vindt ook iets. Wat die bovengenoemde tafel betreft: in een keuze uit de gedichten van K. Schippers Bij Loosdrecht (Uitg. Rainbow, 2015) lees ik de volgende tekst, die me aan Fuchs' besluipen van Judd herinnert:

Doos in vijf verschillende standen op tafel

Karton en hout
Een doos op tafel
Tafel waarop doos
Een doos op de tafel
Doos op tafel
Tafel met doos

En in Schippers' gedicht Beginselen:

Hoeveel dozen gezien voor ik
aan een doos dacht,
aan een deksel, een inhoud,
drie, zeven?

Hoeveel kasten voor ik een
deur openmaakte, een schoen
pakte, de stof van een jas
tegen mijn wangen drukte,
vijf, acht?

Hoeveel mensen moet ik optellen om
tot een woord te komen,
hoeveel moest ik zien voor
de ene kast de andere
in zich opnam?

Na hoe vaak wordt veel weinig?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.