Interview

Kan een demissionair kabinet wel zulke maatregelen nemen?

Er is een akkoord. Binnen 48 uur is er een pakket samengesteld en kan minister van Financiën Jan Kees de Jager met een gerust hart naar Brussel. Vk.nl vroeg Philip van Praag, politicoloog aan de Universiteit van Amsterdam, om duiding.

D66-leider Alexander Pechtold staat de pers te woord na het overleg met de fractieleiders Jolande Sap (GroenLinks), Diederik Samsom (PvdA) en Arie Slob (ChristenUnie).Beeld anp

Hoe bijzonder is dit?
'Nou, het is wel héél snel. Binnen 48 uur ligt er een pakket klaar. Er was natuurlijk al heel veel voorwerk verricht, dat scheelt. Niettemin, als je bedenkt dat een kabinetsformatie 3 tot 6 maanden duurt, en het Catshuisoverleg 7 weken, dat nog mislukt ook. Ik heb dit nog niet eerder meegemaakt. Maar: we weten nog niet precies hoe het pakket eruit ziet.'

Kan een kabinet dat demissionair is wel zulke maatregelen nemen?
'Ik heb daar mijn twijfels over. Dit is een akkoord, dus er kan een brief naar Brussel. Je kunt wel zeggen dat je voor een verdere verhoging van de pensioenleeftijd bent, bijvoorbeeld, maar dat moet wel in wetten worden omgezet. En het is maar de vraag of er na de verkiezingen dezelfde partijen in de coalitie zitten.'

Waarom treden D66 en GroenLinks nu plots zo op de voorgrond?
'GroenLinks en D66 hebben samengewerkt in het Kunduz-dossier, en zijn zeer gefrustreerd over hoe de formatie in 2010 mislukt is. Beide partijen hebben een enorme behoefte en ambitie om te laten zien dat ze in staat zijn regeringsverantwoordelijkheid te dragen.'

Wat betekent dit voor de positie van Wilders?
'Dat hangt van de inhoud van het akkoord af. Als de hogere pensioenleeftijd nog eerder ingevoerd wordt dan bijvoorbeeld in het Catshuis ter tafel kwam, zal hij nog harder zeggen: zie je wel, 65-plussers zijn de klos. Hij zal het dus ten dele kunnen gebruiken voor eigen gewin. De SP net zo goed.'

Samsom was niet uitgenodigd bij D66 en GroenLinks, bleek vandaag. Nu is er een akkoord zonder de PvdA. Wat betekent dit voor hem?
'Niet zo heel veel. Toen een jaar geleden met de vakbonden het pensioenakkoord werd gesloten en bepaald werd dat de leeftijd in 2020 naar 66 ging, heeft Cohen daar aan meegewerkt en zijn nek er voor uitgestoken. Dat was niet onomstreden. De SP heeft zich er stevig tegen verzet. En omdat de SP electoraal toch een bedreiging voor de PvdA is, zal Samsom geen behoefte hebben die verhoging eerder in te voeren.'

'Ook heeft Samsom gezegd dat die 3 procent voor hem niet heilig is. Want elke concessie die hij nu doet maakt hem heel kwestbaar in de campagne. Dat geldt overigens ook voor GroenLinks.'



Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden