Kan die grasmaaier wat zachter?

Duitsers mogen tijdens de siësta hun blad-blazer niet gebruiken, maar Nederland kent geen wettelijke normen voor geluidsoverlast van buren. Dat terwijl een kwart van de Nederlanders last heeft van burenlawaai.

Hoewel de zon zich schuilhoudt is het snoeien, maaien en groot onderhoud van de achtertuin voor veel Nederlanders weer begonnen. Die klussen worden steeds minder uitgevoerd met handkracht. Daar zijn apparaten voor, maar die maken lawaai. Grasmaaiers met benzinemotor produceren al snel 100 decibel; bladblazers en kettingzagen soms zelfs 10 decibel meer.


Dat zijn geluidsniveaus waarbij zelfs de tuinkabouter het niet meer uithoudt. 80 decibel is te vergelijken met een gesprek met stemverheffing op een meter afstand. 10 decibel erbij wordt ervaren als een verdubbeling van dat geluid. Volgens de Arbowet moet op de werkvloer vanaf 85 decibel gehoorbescherming worden gedragen.


Hoe zit dat met de buren? Lawaai is volgens de wet een milieunorm, maar in tegenstelling tot geluid van industriegebieden of wegen zijn in Nederland geen wettelijke normen vastgelegd voor geluidsoverlast van buren. De burger wordt geacht het 'samen op te lossen' en in uiterste noodzaak een beroep te doen op een bemiddelaar, woningbouwvereniging, de politie of de rechter.


Burenlawaai staat niettemin hoog op de hitlijst van geluidshinder, direct achter verkeerslawaai. Bijna een kwart van de Nederlanders ondervindt volgens enquêtes (soms) ernstige geluidsoverlast van omwonenden. Tegelijk worden tuinen, door de mode van loungehoeken en buitenkeukens, steeds vaker een verlengstuk van de huiskamer.


Geluidshinder van tuinapparaten is nog nooit onderzocht, zegt akoesticus Jan Kramer, woordvoerder van de Nederlandse Stichting Geluidshinder. Bijna al het onderzoek over burenlawaai is binnenshuis gedaan, waar muren en dubbele beglazing voor demping zorgen. In de tuin houdt zelfs een vol in blad staande haag hoogstens 3 decibel geluid tegen.


Lawaai is enorm subjectief, benadrukt Kramer. Sommige mensen hebben heel snel last; anderen vrijwel nooit. Hoe lang de herrie duurt speelt een rol, net als de vraag of de overlast vermijdbaar is of vooraf aangekondigd.


De wet biedt weinig houvast. Zelfs normen voor hoeveel geluid tuinapparaten mogen produceren, zijn er niet. Er is ook geen uniforme labeling, zegt Kramer. 'Als er al iets over geluid op het apparaat staat, wordt dat op diverse manieren uitgedrukt en kun je het in de winkel dus moeilijk vergelijken. Dat maakte het moeilijk om als consument een verantwoorde keuze te maken.'


Dat heeft de Duitse wetgever beter geregeld. Duitsland heeft een Geräte- und Maschinenlärmverordnung; een apparaten- en machinelawaaiverordening. Ook tuingereedschap valt eronder. In de meeste gemeenten mag dat alleen tussen 07.00 en 20.00 uur worden gebruikt en op zon- en feestdagen helemaal niet.


Voor de grootste lawaaimakers zoals bladblazers gelden nog strengere regels; die moeten ook tijdens de siësta tussen een en drie uur 's middags zwijgen. Wie nog denkt dat Nederland het land van regeltjes is: ook voor een barbecue die rookoverlast kan geven, hebben de oosterburen regels. Die beperken het aantal toegestane braadfeesten en verplichten de buitenkoker om de buren tijdig op de hoogte te stellen.


Als mensen zich niet kunnen gedragen, komt de oplossing voor milieuproblemen vaak van de techniek. Er zijn grasmaaiers op de markt die gevoed worden door een accu; veel stiller dan benzinemaaiers en niet beperkt door de lengte van een snoer. De Consumentenbond testte ze in 2011 maar was nog niet overtuigd: de accu raakte bij sommige types nog te snel leeg.


De geluidswinst van kettingzagen en bladblazers op accu is wel aanzienlijk. De benzineversie van de kettingzaag van fabrikant Dolmar bijvoorbeeld produceert 104 decibel. De accuversie 13 decibel minder; op het gehoor de helft stiller. De lichte bladblazer met viertaktmotor levert 89 decibel: vergelijkbaar met een gillend kind of bulldozer op 15 meter afstand. De accuversie doet daar 8 decibel vanaf.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden