Kan de oude FNV nog 'effe vangen'?

SNS Reaal kocht de FNV in 1997 uit. Maar het bedrag van 450 miljoen gulden zou in termijnen worden betaald. Een 'foutje bedankt'.

Rijk de Gooyer zet vakbondsverzekeraar Reaal begin jaren negentig op de kaart met de televisiespot Foutje bedankt. Als een Hollandse patser zit hij in een skilift en meldt dat zijn blonde vriendin uit het bakkie is gevallen. 'Ik heb toch zo'n risicopolis. Kan ik effe vangen?' 'Reaal regelt het allemaal. Wat is haar naam?', zegt een geduldige stem aan de andere kant van de lijn. 'Weet ik het? Ik geef haar zelf wel.' 'Maar meneer De Gooyer toch! Ze is toch dood.'


Reaal, genoemd naar een Spaans-Portugese munt, is in 1989 ontstaan uit de optelsom van de verzekeraars en banken die door de verzuilde vakbonden waren opgericht om 'de arbeiders te verheffen': de in 1904 door Nehemia de Lieme opgerichte socialistische verzekeraar Centrale en het in 1907 door de Utrechtse Diocesane Werkliedenbond opgerichte Concordia. Daar hangen ook allerlei bankjes (Hollandse Koopmansbank, ASN, Centrale Volksbank) aan vast, zodat de Reaal Groep in 1989 zich de allereerste Nederlandse bankverzekeraar mag noemen, nog voor de ING.


Reaal is vooral het werk van Wout Tuinenburg. Als vakbondsman had hij in 1973 nog samen met Arie Groenevelt op de barricaden bij Hoogovens gestaan om daar radicale inkomensnivellering te eisen, maar nadat Wim Kok hem de opdracht geeft orde op zaken te stellen bij de Centrale raakt hij in de ban van de 'nieuwe zakelijkheid'.


Na de totstandkoming van ING en Fortis besluit Tuinenburg dat ook Reaal moet groeien. Hij neemt direct writer Proteq over, evenals verzekeraar het Hooge Huys in Alkmaar. In 1996 volgt de fusie met de SNS (Stichting Samenwerkende Spaarbanken). In dat conglomeraat past een vakbond als aandeelhouder niet meer. Met instemming van Johan Stekelenburg wordt de FNV uitgekocht: voor 450 miljoen gulden, te voldoen in zestien jaarlijkse termijnen vanaf 2000.


Tuinenburg heeft zijn droom 'van een kapitalistische onderneming in een kapitalistisch systeem' gerealiseerd. Alleen dochter ASN mag het oude idealisme nog een beetje symboliseren.


Sjoerd van Keulen (ex-Fortis) wordt de nieuwe topman en onder hem ontaardt expansie in megalomanie. In 2006 gaat de bankverzekeraar naar de beurs. In de maanden daarop gaat Van Keulen als een shopaholic tekeer en koopt achter elkaar AXA Verzekeringen, Regio Bank, Zwitserleven en vastgoedfinancier Property Finance. Vooral de laatste acquistie in nu de molensteen om de nek van SNS Reaal.


Sjoerd van Keulen is inmiddels weg en commissaris bij APG en ING en voorzitter van Holland Financial Centre. Misschien kan de FNV onder het motto 'Kan ik effe vangen' de nog uitstaande termijnen van hem betaald krijgen.


Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden