Kan belasting betalen ook leuk zijn?

Naast doodgaan is het betalen van belastingen de enige zekerheid in het leven. De Belastingdienst heeft dan ook 8,2 miljoen aangiften voor de inkomstenbelasting uitgestuurd, die voor eind deze maand moeten worden ingevuld.


Ook in alle andere westerse landen bestaat een soortgelijke massale invulplicht, zij het soms op een ander tijdstip. Pogingen om het gedoe te beperken, zoals in Nederland bij de operatie-Oort in de jaren negentig, eindigen per definitie in een fiasco, doordat doelmatigheid niet samengaat met politieke compromissen.


Het genie Albert Einstein noemde de inkomstenbelasting ooit moeilijker te begrijpen dan tijd en ruimte. 'Dit is te ingewikkeld voor een wiskundige. Hier heb je een filosoof voor nodig', verzuchtte hij. Daarmee werd de toon gezet. Niemand waagt het Einstein naar de kroon te steken, zodat Nederlanders zich deze maand massaal laten verleiden tot het kopen van belastinggidsen of een weekblad met belastingtips, of zelfs tot het in de arm nemen van een consulent. In veruit de meeste gevallen zijn de kosten hoger dan de baten.


De Belastingdienst kan er tegenwoordig prat op gaan zijn slogan waar te maken: leuker kunnen we het niet maken, wel gemakkelijker. De meeste Nederlanders kost het een kwartiertje om het hele biljet in te vullen, nu de computer van de Belastingdienst het overgrote deel al voor zijn rekening neemt. Niemand hoeft meer een Einstein te zijn, zelfs havo is niet nodig, vier klassen basisschool volstaan.


Niettemin schieten Nederlanders volkomen in de stress van de aangifte. Afgezien van een half jaar celstraf is te veel belasting betalen voor een Nederlander gevoelsmatig zo ongeveer het ergste wat hem door toedoen van de overheid kan overkomen. Mensen genieten merkbaar meer van de 150 euro die ze terugkrijgen van de belasting dan van 1.000 euro die ze winnen in de Staatsloterij.


Nu belasting betalen gemakkelijk is, zou het ook nog als leuk moeten worden ervaren. Het jaarlijkse invulcircus zou als opsteker voor de natie moeten worden gebracht. Het is de bijdrage voor veiligheid, goed onderwijs, wegen, zorg, een sociaal vangnet, monumenten, het Metropole Orkest en Matthijs van Nieuwkerk om half acht.


Als dit alles ontbrak, zouden Nederlanders er waarschijnlijk tweemaal zo veel voor overhebben als ze nu aan belasting kwijt zijn. Niettemin geeft de welvarende burger liever zelf zijn geld uit aan een tijdelijk verblijf op een koude berg in februari, dan via een verplichte bijdrage aan de gemeenschappelijke pot te zorgen voor meer blauw op straat of een beter leven in de Schilderswijk.


Daarom zal de helft van de Nederlanders uit pure angst toch een consulent in de arm nemen of een belastinggids kopen.


Eigenlijk zou verplicht op iedere zerk moeten staan: hier ligt een tevreden belastingbetaler.


Reageren?


p.dewaard@volkskrant.nl


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden