Kampen Japan houden elkaar in wurggreep

Het is bijna knap, zo snel als de Japanse premier Taro Aso zijn populariteit heeft weten te verspelen. Het percentage Japanners dat nog achter zijn beleid staat, is in drie maanden gedaald tot een magere 20 procent....

Maar Aso wil van geen wijken weten. Hij heeft plannen genoeg. Tot eind maart willen de regerende Liberale Democratische Partij (LDP) en coalitiepartner New Komeito, 38 miljard euro extra vrijmaken voor maatregelen die de economie moeten stimuleren. Zoals het uitdelen van contante bedragen aan ieder ‘huishouden’ en het steunen van het midden- en kleinbedrijf met fiscale maatregelen. De Tweede Kamer, waarin de LDP oppermachtig is, heeft hier inmiddels mee ingestemd. Ook ligt er een voorstel om het budget voor sociale voorzieningen in het fiscale jaar 2009/2010, met 14 procent te verhogen.

Probleem: de Japanse oppositie, die de meerderheid heeft in de Eerste Kamer, blokkeert ieder wetsvoorstel van de regering en voorlopig zijn alle plannen dus niet uitvoerbaar. Oppositieleider Ichiro Ozawa van de Democratische Partij van Japan (DPJ), beschuldigt de LDP al jaren van wanbeleid en wil dat de regering zo snel mogelijk verkiezingen uitschrijft voor de Tweede Kamer. Zodat het volk kan beslissen wie het land mag besturen in deze moeilijke tijden.

Maar Aso wil pas nadenken over nieuwe verkiezingen als het parlement zijn stimuleringsplannen en de budgetten voor het nieuwe fiscale jaar goedkeurt. Zo houden beide kampen elkaar in een ijzeren greep. En wordt er nauwelijks actie ondernomen in Japan, waar steeds meer mensen in grote problemen raken door de financiële crisis. Die zijn nu vooral afhankelijk van particuliere initiatieven voor opvang.

De DPJ heeft vooral kritiek op Aso’s stokpaardje: hij wil een eenmalige gift doen aan alle Japanse huishoudens met de bedoeling dat het geld meteen ook weer wordt uitgegeven. Daarvoor is 16,8 miljard euro gereserveerd. Inwoners tot 18 jaar en 65-plussers zouden ieder 168 euro moeten krijgen en alle volwassenen tot 65 jaar, ruim honderd euro. Ongeacht het inkomen.

Maar de oppositie gelooft niet in deze maatregel en vindt dat het geld veel beter kan worden besteed. Bijvoorbeeld aan hulp voor uitzendkrachten, die massaal worden gedumpt door Japanse exportbedrijven omdat de verkopen dramatisch teruglopen. Naar verwachting staan er in maart 85 duizend mensen op straat. Voor hen is niets geregeld.

Opiniepeilingen wijzen uit dat ook het gros van de Japanners niets ziet in de eenmalige gift. Ruim 63 procent verwerpt het plan. Ook binnen de eigen gelederen zwelt de kritiek aan. De LDP parlementariër Yoshimi Watanabe, ooit minister van bestuurlijke hervormingen, is dinsdag zelfs uit de partij gestapt. Hij beschuldigt Aso ervan beleid te voeren dat alleen maar is gericht op het behoud van de macht en totaal geen raakvlakken meer heeft met de wensen van het volk.

Daarmee speelt de premier de oppositie in de kaart die steeds meer terrein wint. Uit de peilingen blijkt ook dat Aso minder populair is dan opponent Ozwawa en minder betrouwbaar wordt geacht. Doof voor alle kritiek, blijft de premier echter vasthouden aan zijn plannen, in de ijdele hoop dat ze uiteindelijk toch zijn populariteit zullen vergroten.

Joan Veldkamp

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden