Kamp verlaagt gaswinning Groningen na waarschuwing voor meer bevingen

De gaswinning in Groningen gaat verder omlaag naar 21,6 miljard kubieke meter per jaar. Dit besloot demissionair minister Henk Kamp (VVD, Economische Zaken) dinsdag na een advies van het Staatstoezicht op de Mijnen.

De verzakte boerderij van Annemarie Heite, die de hoofdrol speelde in de documentaire De stille beving. Beeld anp

Het kabinet stelde vorig jaar nog vast dat de Nederlandse Aardolie Maatschappij de komende vijf jaar 24 miljard kuub gas per jaar uit de Groningse bodem mocht halen. Jaarlijks wordt op 1 oktober bekeken of de gaskraan verder dicht moet. Maar dat ijkmoment wil Kamp niet afwachten, schrijft hij aan de Tweede Kamer. De productiebeperking van 10 procent gaat per 1 oktober in.

Kamp reageert zo op een nieuw advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). Dat onderzocht de toename van het aantal aardbevingen in het gebied rond Loppersum. De Raad van State legde in 2015 de gaswinning in dat meest kwetsbare gebied stil. Toch won NAM daar vorig jaar een miljard kuub gas, naar eigen zeggen op de productieputten in bedrijf te houden. Dat zou nodig zijn voor de leveringszekerheid.

Na eigen onderzoek concludeerde NAM dat er geen verband is tussen de winning en de toegenomen bodemactiviteit onder Loppersum. Het SodM denkt daar anders over. 'Een relatief beperkte verandering in het systeem zoals een versnelling van de drukafname kan een aantal bevingen veroorzaken, waardoor de aardbevingsdichtheid sterk toeneemt.'

'We weten niet' wat veilig is

De relatief grote toename van het aantal bevingen in vrij korte tijd is 'een reden tot zorg', schrijft de toezichthouder. De kritieke grenswaardes uit het zogeheten 'alarmeringsprotocol' zijn nog niet overschreden. Pas dan zou de gaswinning stapsgewijs moeten worden teruggeschroefd, adviseert het SodM feitelijk. Maar Kamp laat het daar niet op aankomen.

Voor de verkiezingen spraken verschillende politieke partijen zich al uit voor verdere verlaging van de gaswinning, waaronder GroenLinks. VVD, CDA en D66 beloofden daartoe over te willen gaan als uit nieuw onderzoek zou blijken dat vermindering om veiligheidsredenen nodig is.

Over een veilig niveau van gaswinning bestaat echter nog steeds onduidelijkheid, stelt het SodM. Ondanks talloze studies. 'We weten het niet. Een wetenschappelijke doorbraak is nodig maar deze wordt op dit moment niet binnen afzienbare tijd voorzien.'

Hoewel NAM zich twee weken geleden terugtrok uit de schade-afhandeling, blijft het in Groningen rommelen. Nationaal Coördinator Groningen (NCG) Hans Alders beloofde de komende maanden een nieuw, onafhankelijk schadeproces uit te werken, in overleg met betrokkenen. Vorige week nam demissionair minister Kamp in een brief naar de Tweede Kamer echter plotseling een voorschot op een 'versnelde en vereenvoudigde schadeafhandeling'.

Bodem Beweging en Gasberaad furieus

De contra-expertise en de arbiter (in te roepen bij onenigheid over een afgewezen claim) worden geschrapt. En de Onafhankelijke Commissie die schade gaat beoordelen, wordt ingesteld door het ministerie van EZ - dat volgens de Groningers (en de Onderzoeksraad voor Veiligheid) toch al te veel petten op heeft.

De Groninger Bodem Beweging en het Groninger Gasberaad reageerden furieus. Zij vinden bovendien dat de minister voor zijn beurt praat. 'Een bloedig einde aan elk geloofwaardig overleg over een ander schadeprotocol met de NCG', aldus de Bodembeweging, die zich terugtrekt uit het overleg. Het Gasberaad overweegt hetzelfde. De gemeenteraad van Ten Boer zei het vertrouwen op in de NCG.

Nationaal Coördinator Groningen Hans Alders laat via een woordvoerder weten dat over het nog niets besloten is. 'Het is noodzakelijk om gezamenlijk met bestuurlijke en maatschappelijke partners te komen tot een schadeprotocol dat op draagvlak kan rekenen.'

Demissionair minister Henk Kamp van Economische Zaken Beeld anp

Meer over de bevingen in Groningen

Interview NAM-directeur
De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) trok zich onlangs terug uit de afhandeling van schade die het bedrijf met gaswinning in Groningen veroorzaakt. Bijna 80 duizend schademeldingen verder blikt NAM-directeur Gerald Schotman terug. Lees het interview met hem terug: 'Dit overkwam ons. Wij waren absoluut niet toegerust.' (+)

Commentaar
Het zal nog lang duren voordat het vertrouwen van de getroffen Groningers in de overheid is hersteld. Lees het Commentaar van de Volkskrant.

Schadeafhandeling zonder NAM
De beoordeling van de bevingschade is nu in handen van onafhankelijke commissie. Is dat een Pyrrusoverwinning voor de Groningers?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.