Kamp slaat miljardengat in rijksbegroting

Het verminderen van de gasproductie in Groningen waartoe minister Kamp van Economische Zaken vrijdag heeft besloten, slaat een gat in de begroting dat in het jaar 2016 1 miljard euro bedraagt. Daarnaast moet het kabinet geld vinden voor tweederde van de 1,2 miljard waarmee de Groningers de komende vijf jaar worden gecompenseerd voor hun aardbevingsschade.

DEN HAAG - Het kabinet heeft zich met de toezeggingen aan Groningen heel wat op de hals gehaald.


Niet eerder dan in mei gaan de VVD- PvdA-coalitie en de drie gedoogpartijen D66, ChristenUnie en SGP praten over het dichten van de begrotingsgaten.


Kamp rekent in een brief aan de Tweede Kamer voor hoe het enigszins dichtdraaien van de gaskraan ervoor zorgt dat er minder in de schatkist rolt. In 2014 is dat 700 miljoen minder, in 2015 600 miljoen en in 2016 1 miljard. In plaats van een geplande productie van tussen de 45 en 46 miljard kuub Gronings gas, koerst Kamp aan op 42,5 miljard. Eén miljard kuub levert de schatkist tussen de 200 en 220 miljoen euro op.


Volgens GroenLinks-Kamerlid Liesbeth van Tongeren 'doet Kamp nauwelijks meer dan hij toch al verplicht was'. Ze stelt dat, hoewel het kabinet zijn begroting had gebaseerd op een productie van 45 à 46 miljard kuub, Kamp toch niet meer dan 43,5 miljard kuub gas had mogen winnen. 'Met 42,5 miljard gaat hij dus gewoon op de oude voet verder.'


De politieke reacties op het besluit lopen langs de gedooglijnen: VVD, PvdA, D66, ChristenUnie en SGP zijn enthousiast of minstens positief over het terugschroeven van de gasproductie en de compensatie. De overige oppositiepartijen zijn uiterst negatief of sceptisch.


CDA-Kamerlid Agnes Mulder twijfelt eraan of het besluit de veiligheid en leefbaarheid voor de Groningers vergroot. 'Dat zal het CDA beoordelen op basis van de rapporten en de reacties van experts.'


Reinette Klever van de PVV vindt de compensatie en de productiereductie 'volstrekt onvoldoende' en wil dat het kabinet al het compensatiegeld gebruikt 'voor een uitkoopregeling voor de mensen die willen verhuizen en 100 procent schadevergoeding'.


Volgens PvdA-leider Diederik Samsom heeft het kabinet een eerste stap gezet 'om het vertrouwen van de Groningers te herstellen'. Minister Kamps partijgenoot René Leegte van de VVD noemt de compensatie 'ruimhartig'. D66'er Stientje van Veldhoven denkt dat 'de Groningers nu weten waar zij aan toe zijn'.


'Natuurlijk' hebben de besluiten van het kabinet financiële consequenties, zei minister Dijsselbloem van Financiën vrijdag. 'Daar komen we in het voorjaar op terug als we de begroting voorbereiden.' Dat gebeurt in samenspraak met de oppositiepartijen D66, ChristenUnie en SGP waarmee de coalitie in de Eerste Kamer een meerderheid vormt.


Deze week ging minister Kamp bij die zogenoemde C3-oppositiepartijen langs. Dat was niet om te praten over de gevolgen voor de kabinetsbegroting van zijn besluit, maar om de drie partijen zijn plannen mee te delen. Ze drongen erop aan mee te willen praten als het kabinet gaat proberen geld te vinden voor de hogere uitgaven door de 1,2 miljard compensatie en de lagere inkomsten door het productiereductie.


Dat gebeurt eind april of begin mei. Daarvoor komen nog, eind februari, economische cijfers van het CPB. Mogelijk pakken die gunstig uit en dan is nu onderhandelen over extra bezuinigingen of lastenverzwaringen voorbarig. Bovendien is dat electoraal ongewenst met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen van 19 maart.


Kamp geeft in zijn uitgebreide brief ook aan dat hij niet zomaar de productie fors kan beperken, omdat Nederland gebonden is aan contracten met buitenlandse afnemers. Die verplichten tot gaslevering tot minstens 2020. 'Ook in het geval van productiebeperking zullen de gecontracteerde hoeveelheden fysiek moeten worden geleverd.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden