Kamikazecommando's in Irak komen ook uit Europa

Zelfmoordenaars pleegden grofweg de helft van de aanslagen in Irak sinds vorige zomer. Alleen al vanuit Italiouden hiervoor veertig rekruten zijn overgebracht....

De shi'itische stad Karbala was kort voor de jaarwisseling het toneel van een doordacht offensief tegen de nieuwe machthebbers in Irak. Vrijwel tegelijkertijd kwamen twee legerbases van de coalitie en een Iraaks politiebureau onder vuur. De naamloze strijders voerden de aanvallen uit met allerlei wapens: raketten, mitrailleurs, handgranaten bommen, door zelfmoordcommando's tot ontploffing gebracht. Negentien Bulgaren, Thais en Irakezen vonden de dood.

In het chaotische verloop dat het verzet tegen de Amerikanen en hun bondgenoten kent, eist het acute probleem van instabiliteit in het land de meeste aandacht op - wie of wat kan rust brengen? De vraag dringt het hoe en wat van de zelfmoordaanslagen naar de achtergrond.

Ongeveer de helft van de aanslagen sinds vorige zomer is op het conto van zelfmoordenaars geschreven, de rest betreft vooral autobommen. Enkele voorbeelden: de dubbelaanslag op twee politiebureaus in Bagdad (15 december, 7 doden), de aanslagen op politiebureaus in Baquba en Khan Bani Saad (22 november, 18 doden), de aanslag op Italiaanse legerbasis in Nassiriya (12 november, 26 doden), de vierdubbele aanslag in Bagdad op politiebureaus en het Rode Kruis-kantoor (27 oktober, 35 doden).

Wie de zelfmoordcommando's zijn, is niet met zekerheid te zeggen, maar steeds meer aanwijzingen onderschrijven de theorie dat het geen Saddam-getrouwe Irakezen zijn, maar buitenlandse jihadstrijders: veteranen van de strijd in Afghanistan en Tsjetsjenin nieuwelingen uit de Arabische buurlanden. Maar vrijwel zeker ronselen extremisten ook onder moslims in Europa, waar zij ook voor de strijd in TsjetsjeniKashmir en Afghanistan nog steeds rekruten werven.

'Stuur me mensen die in Japan zijn geweest', vroeg Mullah Fouad telefonisch aan een kompaan in Milaan, zo rond de tijd dat de Amerikanen de aanval op Irak openden, in maart 2003. 'Stuur me mensen die de grond raken en ijzer naar boven brengen.' Het is geheimtaal voor 'kamikazes' en 'zelfmoordcommando's', denkt de Italiaanse justitie, die het gesprek op band opnam en gebruikt als bewijs in een zaak tegen een Tunesi een Marokkaan en een Algerijn die worden verdacht van het ronselen van zelfmoordenaars voor Irak. De drie zijn eind vorig jaar min of meer tegelijk gearresteerd in Italin in Duitsland; een Iraakse vermoedelijke handlanger is later nog in Duitsland gepakt.

Vanuit Italiijn in de aanloop naar de oorlog zeker veertig rekruten naar Irak overgebracht. Twee Italiaanse paspoorten zijn in Noord-Irak teruggevonden in door de VS platgebombardeerde kampen van de terreurorganisatie Ansar al-Islam. Na het Amerikaanse offensief is Ansar-al Islam uiteengevallen: het oorspronkelijke doel, strijden voor een islamistisch bestuurd Koerdistan, werd verruild voor strijden tegen de ongelovige bezetters. Zo moet ook een in Italieronselde zelfmoordcommando zijn ingezet bij de aanslag op het VN-hoofdkantoor in Bagdad, vermoedt de Italiaanse justitie.

Tien Duitse Ansar al-Islam-aanhangers zijn door het opgerolde ronselnetwerk naar Irak gebracht, denkt de Duitse politie. Honderd sympathisanten van de beweging houden zich schuil in Duitsland, is het vermoeden. De Algerijn Abderrazzak Mahdjoub, in Hamburg gearresteerd, was de leider van de ronselaars. Duitsland moest na Italiet tweede reservoir voor Irak-gangers in Europa worden, zo lijkt het. In Milaan konden ze terecht voor valse papieren, een specialiteit van de Italiaanse tak van het terreurnetwerk.

Het aantal geworven rekruten is voor zover bekend nog bescheiden - het staat in ieder geval ver in de schaduw van het aantal mujahedin dat in de jaren tachtig naar Afghanistan afreisde. Klein beginnen, lijkt het devies van de ronselaars. In een door de Italianen afgeluisterd gesprek zegt een onbekende man uit Duitsland over het werven van jihadstrijders tegen een handlanger: 'M'n beste Abu Umar, het is niet het aantal dat telt, maar de kwaliteit. Ook al heb je er tien, dan is dat voldoende. Je kunt ze onderwijzen, het is net school: er is de lagere school, de middelbare school en de universiteit. Steeds is er een examen. Maar de belangrijkste zaken zijn veiligheid en voorzichtigheid.'

In de korte tijd die verstreek sinds de VS Irak aanvielen, kan de ondergrondse infrastructuur nog niet zijn opgebouwd die nodig is om honderden strijders richten Bagdad te loodsen. Maar de vele oproepen van Osama bin Laden en zijn adjudanten om in Irak de heilige oorlog te voeren, laten over de ambities van de terroristen weinig te raden over.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden