Kamervoorzitter, nooit geweten dat het zo simpel is

Hoe de nieuwe voorzitter de Kamer weer vanzelfsprekendheid geeft.

9.45 uur. Stafoverleg in de voorzitterskamer.

7.00 uur. De dienst-Mercedes rijdt voor in haar Amsterdamse straat; meestal Rinus aan het stuur, dit keer Steve. Eenmaal op weg naar Den Haag doet Khadija Arib wat een mens doet op de achterbank van zo'n zwarte bolide met gordijntjes: mails beantwoorden, kranten doornemen, whatsappen met de staf, koffiedrinken uit een rode mok.

9.15 uur. In de commissiekamer begint het startoverleg, met de Griffier Paul en Linda van de Griffie plenair, woordvoerder Marloes, medewerker Ellen. Nog bijzonderheden vandaag? Een minuut stilte vanwege de aanslag in Istanbul, de Turkse ambassadeur wordt ontvangen in het Ledenrestaurant. 'Paul, je bent stil', zegt Arib op de half plagende manier die bij haar hoort. 'Straks denkt Ariejan dat ik een saai bestaan heb.' Paul verontschuldigt zich, het zal zijn trouwdag zijn. Aandacht voor de agenda van volgende week: bij het debat over de gaswinning in Groningen wil minister Kamp alle amendementen mondeling beantwoorden, daarvoor zal extra tijd moeten worden ingeruimd. Terwijl het de laatste week voor het reces is, altijd druk. Andere hobbel: de donderdag dreigt op nachtwerk uit te lopen, er staan nu al 27 VAO's - minidebatten - op de rol. Een kliekjesagenda, zeg maar. Arib is praktisch: 'Het is me heel wat waard donderdagmiddag al veel te stemmen.'

9.45 uur. In haar werkkamer schuift de harde kern aan, allemaal vrouwen. In zonnige stemming worden de verzoeken doorgenomen: Frankfurter Buchmesse, Franse ambassade, Pauw, RTL7, Kamerbreed - iedereen wil Arib. De staf geeft advies ('niet per se nodig', 'goed voor het netwerken'). Arib heeft het laatste woord. 'Leuk, iets met kinderen', zegt ze. Of: 'Ik ga, ze vragen de overkant ook.' Waarbij overkant jargon is voor Eerste Kamer. Ze maakt aantekeningen met een diepblauwe vulpen.

10.15 uur. Arib geeft in de plenaire zaal een hamerklap: 'Ik open de vergadering.' Voor de wetgeving over online kansspelen treden alleen woordvoerders aan. Het debat is technisch. Dat vindt Arib ook. 'Wat weet u daar veel van', zegt ze bewonderend tegen Mei Li Vos (PvdA). Tegen Nine Kooiman (SP), die klaagt over haar twee minuten spreektijd: 'Dat is een indicatie, u mag rustig praten.' 'Dat kan de heer Van der Staaij niet zomaar over zijn kant laten gaan', moedigt ze later de SGP-voorman aan. 's Middags, als D66'er Stientje van Veldhoven erin slaagt een dertigledendebat op te waarderen: 'Dat heeft u heel handig gedaan.' Zo trekt Arib met zachte rukjes aan de teugels. Het parlement als huiskamer waar de wetgevingsmachine zacht staat te snorren. Met een voorzitter als vanzelfsprekendheid.

14 uur. Bij de herdenking noemt ze de luchthaven van Istanbul een oord van herinneringen, waar grootouders hun kleinkinderen uitzwaaien. 'Die plek heeft zijn onschuld verloren.'

'Het vliegveld hoort in de migratiegeschiedenis', legt ze later uit. Hier spreekt een ervaringsdeskundige.

17.30 uur. In de dienstauto: 'Als voorzitter word je afgeschermd.'

Arib kiest ervoor zo veel mogelijk debatten zelf te leiden, doet eigenlijk het liefst alles zelf. Dat was ook waar ze het meeste moeite mee had toen ze een half jaar geleden Anouchka van Miltenburg opvolgde: 'Als voorzitter word je afgeschermd. Ik werd altijd begeleid naar de zaal. Dat heb ik afgeschaft. Ik wil graag dat mensen spontaan mijn kamer binnenlopen.'

17.30 uur. De voorzittersdag eindigt in Amsterdam, met een kranslegging bij het slavernijmonument. 'Maxim, je hoeft niet mee', dringt Arib aan. 'Ga lekker wat anders doen.' De protocoladviseur denkt aan paraplu's, demonstraties, wegwaaiende kransen en stapt in de dienstauto, die klaarstaat bij Binnenhof 1A.

We zijn Den Haag nog niet uit of het gesprek gaat over Denk, dat voorstelde op de dag van het Suikerfeest niet te stemmen. Pijnlijk voor moslims dat de voorzitter dat niet wil, vond Denk. Zeldzaam moment: Arib werd boos. 'Ik ben de voorzitter van iedereen', zegt ze. 'Maar zoals zij het brengen, is het gefragmenteerd, selectief op etniciteit. Dat raakt mij en het aanzien van de Kamer.' Of ze herkozen wil worden? De politica in haar komt boven. Ze doet het met veel plezier, zegt ze, maar na de verkiezingen zijn er nieuwe verhoudingen: het is de vraag of ze dan weer op je stemmen.

19.30 uur. Ankie Broekers-Knol, voorzitter van de Eerste Kamer en mede-kranslegger in Amsterdam, weet hoe het verder moet. 'Joh, het is niet voor niks dat Khadija zoveel voorzit. Die wil door en laat zien dat ze het kan. Geweldig toch.'

Kamervoorzitter, nooit geweten dat het zo simpel is.

Reageren? a.korteweg@volkskrant.nl

21.00 uur: Kranslegging met Broekers-Knol: 'Khadija laat zien dat ze het kan.'
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.