NieuwsOnkostenvergoeding

Kamerlid Diks overtrad de wet, maar is wel integer

Staan Tweede Kamerleden boven de wet? Wel als het gaat om hun eigen onkostenregelingen, zo blijkt uit een advies van de nieuwe integriteitsadviseur van de Tweede Kamer. 

Isabelle Diks (GroenLinks) eind vorig jaar tijdens een Kamerdebat.Beeld ANP

Het allereerste oordeel van deze onlangs door de Kamer zelf aangestelde integriteitsadviseur, ex-griffier Jacqueline Biesheuvel, draait om de zaak Isabelle Diks. Het GroenLinks-Kamerlid gaf in 2017 door dat Leeuwarden haar officiële woonplaats is. Ze kreeg daardoor per jaar een verblijfkostenvergoeding van 24 duizend euro netto, een bedrag vastgesteld op basis van de afstand tussen huisadres en Binnenhof. Iemand die van verder moet komen, maakt meer kosten, luidt de logica. In de praktijk woonde Diks vooral in een koophuis in Den Haag. Als ze dat adres had doorgegeven zou ze slechts recht hebben gehad op zo'n 8.000 euro aan verblijfkosten.

Heeft het Kamerlid gesjoemeld? De Wet Basisregistratie Personen (BRP) is duidelijk: de officiële woonplaats is het adres waar iemand ‘naar redelijke verwachting de meeste malen zal overnachten’. Dat was bij Diks dus Den Haag, waar ze al sinds oktober 2017 ‘het leeuwendeel van haar tijd’ doorbracht. De echtgenoot van Diks stond ook al sinds 2018 officieel ingeschreven in Den Haag.

 ‘Naar eer en geweten’

Toch concludeert integriteitsadviseur Biesheuvel dat Diks ‘naar eer en geweten’ heeft gehandeld. Dat komt omdat een andere wet, de Wet schadeloosstelling, die de onkostenregeling voor Kamerleden regelt, soepeler is. Daar staat simpelweg dat Kamerleden die ver weg wonen, recht hebben op een hogere onkostenvergoeding. ‘Ook al is soms op voorhand duidelijk dat redelijkerwijs weinig tijd voor het betreffende Kamerlid zal overblijven om in zijn woonplaats door te brengen’, concludeert de integriteitsadviseur.  

Met andere woorden: van een Kamerlid uit Limburg of Friesland kan niet worden verwacht dat hij meer dan de helft van zijn tijd op zijn officiële woonadres verblijft, zoals de Wet Basisregistratie Personen voorschrijft. De soepelere Wet schadeloosstelling moet zwaarder wegen, omdat parlementariërs door de aard van hun werk veel van huis zijn.

‘Gelegenheidsredenering’

‘Het heeft veel weg van een gelegenheidsredenering’, meent hoogleraar staatsrecht Wim Voerman. ‘De integriteitsadviseur heeft geconstateerd dat er twee elkaar tegensprekende wetten zijn en dat gegeven in het voordeel van de Kamerleden uitgelegd. Ook wel verklaarbaar, want waarschijnlijk zijn er meer Kamerleden die niet het merendeel van de tijd op hun officiële adres wonen.’

Eerder raakte onder anderen PVV-Kamerlid Dion Graus in opspraak, omdat er grote twijfels waren of hij wel echt bij zijn moeder in Heerlen woonde en niet in Voorburg, zoals meerdere bronnen beweerden. Hij zou door de jaren heen ruim 100 duizend euro te veel aan vergoeding hebben gekregen, maar de Kamer heeft daar nooit onderzoek naar gedaan. 

‘Technisch-juridisch’ kan de redenering van de integriteitsadviseur volgens Voermans kloppen. ‘Maar dan blijft er een ethisch vraagstuk. Kamerleden kunnen vergoedingen voor verblijfkosten krijgen, terwijl ze die kosten in werkelijkheid niet maken. Dat is de snelste manier om van graaien beschuldigd te worden. Het lijkt me toch dat de Kamer hier een oplossing voor moet zoeken.’

Ook Diks vindt dat Kamervoorzitter Khadija Arib meer duidelijkheid moet verschaffen over de regeling. Als teken van ‘goede wil’ gaat het GroenLinks-Kamerlid zelf alvast zo'n 26 duizend euro aan ontvangen verblijfkosten terugstorten.  

Inmiddels woont Diks overigens ook officieel in Den Haag. 

Kamer weet zich geen raad met eigen onkostenregelingen

Zelfs Kamerleden weten zich geen raad met de eigen onkostenregelingen, maar ze hebben ook geen zin om er iets aan te doen. 

Forum-Kamerlid stortte zijn vergoedingen terug, omdat hij in de praktijk in Amsterdam woont en niet op zijn officiële adres in Maastricht. Formeel had hij dat dus niet hoeven doen.

Kamerleden die op meer dan 150 kilometer van het Binnenhof wonen krijgen een extra jaarvergoeding van ruim 24.000 euro netto voor ‘verblijfkosten in Den Haag’. Ook PVV’er Dion Graus int dat bedrag, omdat hij in Heerlen zegt te wonen. Het merkwaardige: buurtbewoners zien het Kamerlid zelden of nooit op zijn officiële adres.

Dat Dion Graus nooit wordt gezien in Heerlen, komt volgens hem doordat hij in vermomming rondloopt. Omdat hij permanent gevaar loopt. Vermomming. Gevaar. Sheila Sitalsing denkt dat ze het hem nog steeds niet hebben verteld, van die fopalarmknop.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden