Kamerleden, toon zelfvertrouwen

Een nieuwbakken oud-Kamerlid houdt de nieuwe Kamerleden voor dat de kiezer meer op zoek is naar verwante politici dan naar abstracte partijen.

Na een roerige verkiezingsstrijd, wordt u, alle 150 Kamerleden, vandaag beëdigd. Gisteren namen de vertrekkende Kamerleden afscheid, en vandaag worden hun plekken ingenomen door nieuwelingen.


Het feit dat u dit ambt inneemt is een felicitatie waard. Het is een grote eer. Ikzelf heb het met veel plezier vervuld. Na tien tropenjaren wil ik nu even een frisse neus halen, maar ik mis het eigenlijk nu al. Als nieuwbakken oudgediende geef ik u graag wat hartekreten mee.


Allereerst: laat u niet afleiden. Blijf u steeds herinneren waarom u Tweede Kamerlid wilde worden. Wat wilde u veranderen? Wat voor wetsvoorstellen wilde u indienen? Door de grote stroom aan debatjes, ellenlange vergaderingen, bezigheden binnen en buiten uw partij zult u zich hierop soms lastig kunnen concentreren.


Daarnaast lopen er ongeveer 300 journalisten op het Binnenhof rond, die voortdurend uw commentaar vragen, u uit uw evenwicht willen brengen, hun nieuwsitems willen testen. Dat is prima, dat is hun taak, maar laat u er niet van afhouden uw eigen werk te doen. Gebruik de Kamer om uw idealen om te zetten in iets concreets.


Ten tweede: neem zelf beslissingen. Nederland is al eeuwenlang gericht op consensus. Dat is mooi. Maar dat vergt ook leiderschap.


In de Nederlandse politieke cultuur worden moeilijke beslissingen echter vaak uitbesteed. Dan wordt weggedoken achter de brede rug van een zogenaamde onafhankelijke commissie, bang om zelf te moeten staan voor een standpunt of een aanpassing daarvan.


Hoe diep die wegduikcultuur zit zagen we in de eerste paniekerige reacties voorafgaand aan het nieuwe formatieproces. 'We hebben het staatshoofd nodig om tot compromissen te komen!' Maar de Kamer blijkt het nu prima zelf te kunnen.


We zagen het ook dit voorjaar toen Kamerleden met het 'Lenteakkoord' binnen enkele dagen tot overeenstemming kwamen over een ongekend pakket aan belangrijke hervormingen, waarover de regering al jaren talmde. Zie, u kunt het best zelf.


Ten derde: denk zelf na. Denk niet dat de informatie die u nodig heeft altijd van ver hoeft te komen. Sluit u niet op in het Haagse circuit. Vertrouw niet blind op belangenvertegenwoordigers en de grote stroom rapporten van de regering.


Er zijn tal van voorbeelden waarbij Kamerleden aan hun 'gut-feeling' merkten dat iets niet klopte, maar dat een belangenorganisatie of een bewindspersoon het tegensprak en een misstand wiskundig wegredeneerde. Na afloop bleek het oorspronkelijke gevoel dan steeds te kloppen, maar hadden de Kamerleden weer slaafs de gevestigde orde en de staafdiagrammen gevolgd. Pas hiervoor op. U weet veel meer door zelf goed na te denken, zelf op onderzoek uit te gaan, rond te lopen op de werkvloer, uw zintuigen goed te ontwikkelen.


Onthoud: u bent volksvertegenwoordiger, geen statisticus - u moet lef tonen om door de rookgordijnen van machtsmechanismen heen te breken.


Ten vierde: ontwikkel uw eigen stijl. We moeten vaststellen dat het bij de verkiezingen nauwelijks over de meesten van u is gegaan. Slechts de lijsttrekkers van uw partij en een handjevol overige Kamerleden waren zichtbaar. Zeg niet te snel dat dit onbelangrijk is, want op dit punt verschuiven de politieke verhoudingen langzaam.


Steeds minder kiezers voelen zich verbonden aan slechts één partij. Immers: geen enkele partij komt voor de volle honderd procent overeen met hun eigen standpunten.


Uit de recente Kamerverkiezingen blijkt ook dat steeds meer kiezers op een andere persoon stemmen dan de lijsttrekker. Mensen zoeken politici, dwars door de partijen heen, die zowel inhoudelijk als wat betreft klankkleur nauwer bij hen aansluiten dan abstracte partijen dat ooit kunnen doen. Neem uzelf en de diversiteit van uw collega's dus serieus.


Tenslotte. Het Kamerlidmaatschap is een zware baan. U gaat ongeveer 80 uur in de week werken, en dat zal een grote persoonlijke, fysieke en mentale wissel op u trekken. U zult vele avonden en weekenden van huis zijn. U gaat honderden debatten voeren. U heeft slechts 1,2 fte aan ondersteuning. U ontvangt honderden e-mails per dag. Uw avondeten zal regelmatig bestaan uit een zakje friet en wat geïmproviseerde groenten, onderweg gekocht in een stationshal. Zorg een beetje voor uzelf, slaap voldoende, eet gezond, sneeuw niet onder in uw werk en koester uw geliefde en uw gezin.


Het wordt een mooie tijd. Veel succes, en misschien tot ziens!


De auteur was van 2002-2012 Tweede Kamerlid voor D66. Hij is twee keer gekozen met voorkeurstemmen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden