NIEUWS BAS VAN HOUT

Kamerleden ‘geschokt’ door falen AIVD rondom misdaadjournalist

Lichtzinnig, zorgelijk, shockerend, en onzorgvuldig. Het zijn de termen die Tweede Kamerleden gebruiken in reactie op de wijze waarop inlichtingendienst AIVD is omgegaan met misdaadjournalist en geheime bron Bas van Hout. Ze willen uitleg van minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren over de zaak en de lessen die de dienst heeft getrokken.

Misdaadjournalist Bas van Hout. Beeld Linelle Deunk

De Volkskrant onthulde zaterdag dat misdaadjournalist Van Hout in levensgevaar is gebracht door een lek en door onzorgvuldig handelen van de AIVD. Zonder dat de journalist het wist, was in het criminele circuit bekend dat hij tot 2002 een geheime bron was voor de dienst en informatie deelde over de onderwereld. Ook toen Van Hout zelf nattigheid voelde, ontkende de AIVD nog jarenlang dat zijn identiteit was uitgelekt. Na een klacht en onafhankelijk onderzoek moest de dienst uiteindelijk toch schuld bekennen.

‘Dit roept veel vragen op over hoe de omgang met bronnen nu geregeld is,’ zegt Kamerlid Kees Verhoeven van regeringspartij D66. ‘Ik wil weten in hoeverre de dienst lering heeft getrokken uit deze gebeurtenissen. Er moet zorgvuldig worden omgegaan met bronnen en dit is hier duidelijk niet gebeurd. Dat is zorgelijk.’

Ook SP-Kamerlid Ronald van Raak wil van minister Kajsa Ollongren (D66) weten of er stappen zijn genomen om vergelijkbare fouten te voorkomen. ‘Dit is buitengewoon shockerend. Het speelde een aantal jaar geleden, maar ik wil wel horen van de minister dat dit nu niet meer kan gebeuren.’

Andere Kamerleden vrezen dat de kwestie met Van Hout andere bronnen zal afschrikken. ‘Dit is echt een hele dure en gevaarlijke fout,’ meent PvdA-Kamerlid Attje Kuiken. ‘Alleen dankzij de informatie van bronnen kan de AIVD ons allemaal veilig houden. Die bronnen moeten koste wat kost beschermd worden. Dat daar zo lichtzinnig en onzorgvuldig mee om is gesprongen en dat een journalist daardoor in gevaar is gekomen is bijzonder zorgelijk.’

Theo Hiddema van Forum voor Democratie spreekt van ‘een ontmaskering van jewelste’. ‘Van Hout is op een vreselijke manier bij de neus genomen. Hij is in levensgevaar gebracht en vervolgens is daar ook nog eens over gelogen.’ Hiddema wil weten wat er met de verantwoordelijke personen binnen de dienst is gebeurd. ‘Je moet die mensen er publiekelijk uitgooien, ook om aan andere bronnen duidelijk te maken dat de dienst dit hoog opneemt.’

Het dilemma van elke misdaadjournalist: ‘Wat als er toekomstige misdaden ter sprake komen?’
Misdaadjournalist Bas van Hout wilde eigenlijk geen ‘bron’ worden van de inlichtingendienst, maar werd het toch. Hij begaf zich daarmee op een hellend vlak, weten collega-misdaadjournalisten.

SP’er Van Raak wil naar aanleiding van de affaire opnieuw het debat openen over het werven van informanten door de AIVD. Het Kamerlid wil dat inlichtingendiensten voortaan geen journalisten meer benadert. Hij deed dat voorstel eerder al tevergeefs bij de behandelingen van de nieuwe Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (WIV). ‘Maar deze zaak wijst opnieuw op het belang van zo’n verbod’, zegt Van Raak. ‘Geheime diensten werken in het geheim, terwijl journalisten als taak hebben om zaken openbaar te maken. Dat zijn zulke verschillende functies dat inlichtingendiensten gewoon geen journalisten meer moeten benaderen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden