Kameraad Mugabe moet maar dood neervallen

LUISTER, SPRAK de hoge regeringsfunctionaris aan de dinertafel. Met een diepe zucht kwam het eruit: Robert Mugabe mag wat hem betreft 'morgen dood neer vallen'....

Want als Bob eenmaal weg is, kan er eindelijk een coalitie worden gevormd van goede krachten uit de Zanu en de oppositie, waar wij als Zuid-Afrikaanse regering achter de schermen zo druk mee bezig zijn.

Maar wat te doen, vroeg een alerte disgenoot, indien het de Here niet lukt de bejaarde leider van Zimbabwe spoedig te laten hemelen? Wat als Mugabe stug door kan gaan met zijn intimidatiecampagne, en hij zo over een paar maanden de verkiezingen weet te winnen? Tsja, zuchtte de gezagsdrager, dat kunnen wij ook niet helpen.

Maar, werd hem tegengeworpen, zouden sancties niet kunnen helpen. Die hielpen toch ook tegen jullie voorgangers, dat apartheidsregime? 'Nee, nee, dit is totaal anders. Zimbabwe heeft een democratisch gekozen regering!'

Klopt in theorie, probeerde de lastpak nog eens. Maar Mugabe c.s. gedragen zich toch al lang niet meer democratisch? Slimme sancties, zoals de EU lijkt te willen, is dat niet wat? Zodat de echte boeven niet meer kunnen reizen, en ze hun bankrekeningen en huizen in het buitenland - vooral hier in Zuid-Afrika - kwijt raken?

Hou toch op, baste de gezagsdrager. 'Dat levert niks op, daar worden ze alleen maar halsstarriger van in Harare.'

Heerlijke gebeurtenissen zijn het, informele briefings. Je hoort nog eens wat, als de stemming erin komt. Het bovenstaande is dan ook geen fictie. Het ging onlangs, tijdens een boeiende avond in het Sheraton in Tshwane (voorheen Pretoria) over tafel. Gastdame was het Zuid-Afrikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken.

Geen namen en rugnummers, was de afspraak. Misschien gaat het al te ver te melden dat de top van het departement, uitgezonderd minister Zuma, present was, plus een paar journalisten. Het smaakte naar meer. Noem me daarom desnoods een arrogante vlerk, ik neem hier toch de vrijheid informeel nog wat verder te gaan.

De ANC-regering maakt zich zorgen over de manier waarop in het westen over haar Zimbabwe-beleid wordt gedacht. Dat beleid, vinden critici, houdt een verloederd regime de hand boven het hoofd. Dat zou je anders kunnen aanpakken, Tshwane, menen die wijsneuzen. Zeker indien je zoals ANC-leider Thabo Mbeki serieus wilt worden genomen met je mooie plannen voor een Afrikaanse renaissance.

Het zou ook weleens een verdere val van de rand kunnen voorkomen. Het is wellicht geen toeval dat de Zuid-Afrikaanse munt imiddels het historische dieptepunt van tien tegen de dollar bereikte. Dat komt, of je het nu leuk vindt of niet, ANC-strategen, voor een deel omdat ze jullie niet helemaal vertrouwen daar in Europa en de VS, onder meer omdat je de leugens en wartaal van Mugabe maar braaf blijft slikken.

Natuurlijk, jullie zitten met een groot dilemma. Het is inderdaad de vraag of slimme sancties iets zullen uithalen. Je beaamde het zelf: Mugabe is een gek. Maar wie weet, misschien dat persoonlijke sancties wel een signaal geven aan die sluimerende goede krachten binnen de Zanu. Je kunt in ieder geval voorkomen dat de partij-elite, first lady Grace Mugabe voorop, kerstinkopen gaat doen in Londen of Johannesburg.

Want alleen blijven praten, het klinkt mooi, maar wat doe je als het niets oplevert? Zie hoever de stille diplomatie je al heeft gebracht. De oppositie is het afgelopen weekeinde officieel vogelvrij verklaard. Het zijn volgens Mugabe terroristen. Je weet toch nog hoeveel doden er bijna 20 jaar geleden vielen in Matabeleland?

En pottenkijkers - verkiezingswaarnemers, ngo's, journalisten - komen er niet meer in, zeggen de bazen in Harare. Maar wel voedselhulp vragen. Jullie hadden je counterparts er toch al maanden geleden voor gewaarschuwd, dat al die chaotische landbezettingen hiertoe zouden leiden? Je zag toen de angst in hun ogen. Ze waren zo bang voor Mugabe, vertelde je aan tafel. De Zanu ziet het al voor zich: een kom voedsel voor een stem op Mugabe.

Hoeveel gekker moeten ze het nog maken? Moet oppositieleider Morgan Tsvangirai eerst worden vermoord, of definitief in de cel gesmeten wegens 'staatsgevaarlijke activiteiten', voordat jullie in beweging komen?

O ja, en doe me in ieder geval één lol, beste beleidsmakers in Tshwane. Ga niet weer roepen dat je critici allemaal racisten zijn. Net zoals Robert Mugabe morgen niet dood zal blijven: zo werkt het niet. Was het maar zo simpel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden