Kamer zonder coalitie bevordert eigen initiatief

Wat doet de Tweede Kamer eigenlijk als er niets te controleren valt?

Het presidium van de Kamer besloot woensdag definitief dat de Denk-fractie geen plaats krijgt aan het gangpad.Beeld ANP

Bij gebrek aan een missionair kabinet om te controleren, is de agenda van de Tweede Kamer betrekkelijk leeg dezer dagen. De kiezer heeft op 15 maart de oude verhoudingen overhoop gehaald, de nieuwe machtsverdeling moet nog vaste vorm krijgen.

De camera's zijn vooral gericht op de (doorgaans dichte) deur van de Stadhouderskamer. De buitenstaander zou de indruk kunnen krijgen dat Kamerleden wekenlang achterover kunnen leunen, in afwachting van het formatieresultaat. Dat is zeker niet het geval, benadrukken Kamerleden die ook de vorige kabinetsperiode hebben meegemaakt.

Machtige kamer

De fase tussen twee kabinetten biedt juist mogelijkheden, stelt SP'er Ronald van Raak. 'De Kamer is nu op haar machtigst. Nu er geen coalitie is, is het makkelijker nieuwe meerderheden te vormen.' Van Raak benut deze dagen om aan eigen initiatiefwetten te werken, bijvoorbeeld over het afschaffen van wachtgeld, maar ook over de politie en de zorg. 'De media zijn erg gefocust op de onderhandelingen, maar de Tweede Kamer kan een minister alvast op pad sturen met een opdracht.'

Ook ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind ziet zijn kans schoon nu de kaarten zijn geschud, maar nog niet gedeeld. Hij holt dinsdagmiddag door het Kamergebouw en sprokkelt fractie voor fractie steun bij elkaar voor zijn motie. Hij wil dat minister Ploumen voor Ontwikkelingssamenwerking, net als de afgelopen twee jaar, met een speciaal fonds voor Nederlandse ngo's 60 miljoen euro besteedt aan noodhulp voor buitenlandse rampgebieden.

'Het hangt nog op de PvdA-fractie', zegt hij. Diezelfde PvdA-fractie waar ook Ploumen, het Kamerlid, deel van uitmaakt. Uiteindelijk heeft hij beet. De minister moet namens het kabinet de motie ontraden, maar haar fractie stemt voor. Voordewinds voorstel krijgt de steun van 76 Kamerleden.

De debat-agenda mag dan minder gevuld zijn, Voordewind heeft genoeg te doen. 'Op mijn terrein, buitenland en asiel, draait de wereld gewoon door. In de commissie Buitenlandse Zaken is geen enkel onderwerp controversieel verklaard.' Daarnaast is hij lid van het presidium, het dagelijks bestuur van de Kamer, en moet ook daar weer vergaderd worden.

De Kamercommissies beslissen deze dagen of hangende wetsvoorstellen in aanmerking komen voor het stempel 'controversieel' en wellicht de ijskast in gaan tot een nieuw kabinet aantreedt. Op basis van de voordracht van de commissies stemt de Kamer, waarschijnlijk volgende week, over de definitieve 'groslijst'. Dat maakt de agenda nog wat leger.

76 stemmen kreeg een motie van het Kamerlid Joël Voordewind (ChristenUnie) over ontwikkelingssamenwerking. Minister Ploumen ontried deze, maar haar partij stemde voor.

Regeldruk

SGP'er Elbert Dijkgraaf geeft toe dat hij wat meer tijd heeft om 'te werken in de tuin'. Maar ook hij grijpt de formatieperiode aan om een initiatiefwet op te tuigen. Hij wil per wet de regeldruk in Nederland terugdringen. Een deel van zijn tijd gebruikt hij om nieuwe relaties op te bouwen met collega's van andere partijen. De nieuwe fracties hebben de portefeuilles opnieuw verdeeld. In elke commissie moet men opnieuw aan elkaar wennen.

Linda Voortman van GroenLinks is fractiesecretaris geworden en is vooral druk met praktische zaken: het regelen van de interne verhuizing, uitzetten van vacatures, ondersteunen van nieuwe Kamerleden. 'Ik ben bijvoorbeeld bij elke maidenspeech.' GroenLinks is een van de onderhandelende partijen. Naast het reguliere werk wordt de fractie in drie clusters op gezette tijden bijgepraat over de vorderingen.

Voor PvdA'er Henk Nijboer is de werkdruk toegenomen sinds de verkiezingen. Daarvoor had hij 35 collega's, nu zijn er nog acht over, onder wie vier demissionaire bewindslieden en een Kamervoorzitter. 'Wij nemen met zijn vieren alle portefeuilles waar.' In de commissie Zorg heeft hij gepoogd extra geld voor ouderenzorg vrij te krijgen, samen met de PVV en de SP. 'Ik heb het echt geprobeerd. De hele Kamer stond achter het manifest van Hugo Borst.' Toch tekenen zich al nieuwe contouren af in de Kamer: het voorstel haalde het niet. De vier onderhandelende partijen stemden tegen, in afwachting van het regeerakkoord waaraan zij werken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden