Kamer worstelt met Wilders-motie om 'schokkend' geheim overleg

Geert Wilders hoorde vorige week tijdens een geheim overleg over inlichtingendiensten iets 'schokkends' en 'onacceptabels'. Meer kan de PVV-leider niet zeggen. Maar zwijgen wil hij ook niet.

Geert Wilders Beeld epa

'Ik kan er niks over zeggen, ik mag er niks over zeggen, ik kan er niks over vragen,' zegt Emile Roemer dinsdagmiddag enigszins radeloos. 'Anders ben ik strafbaar bezig.' De SP-leider is als één van de weinige fractievoorzitters in de vergaderzaal van de Tweede Kamer gebleven om te horen hoe Geert Wilders een besloten debat probeert aan te vragen over 'iets schokkends' - geheime informatie van inlichtingendiensten waarover niemand mag spreken en waarover bijna niemand iets mag horen.

Net als Roemer weet ook Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg niet wat ze aanmoet met het verzoek van Wilders. 'Het is een ongebruikelijke situatie.' Ze beraadt zich.

Directe aanleiding

Wat is er wél bekend over het geheim van Wilders? Vorige week is er tijdens het Kamerreces een bijeenkomst geweest van de Commissie voor Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CIVD), beter bekend als 'de commissie stiekem'.

In dat gremium krijgen fractievoorzitters, onder wie Wilders en Roemer, op basis van strikte geheimhouding informatie over het werk van de geheime diensten AIVD en MIVD. Volgens Wilders kwam de commissie op zijn verzoek bijeen. 'Dat mag ik nog net zeggen, volgens mij.'

De directe aanleiding houdt hij geheim, al noemt de PVV-leider het desgevraagd 'opmerkelijk nieuws' dat Israël recent een negatief reisadvies afgaf voor Israëliërs die in september en oktober naar West- en Noord-Europa willen reizen. Heeft het daar iets mee te maken? Wilders: 'Kan ik niks over zeggen.'

Geheimhoudingsplicht

Volgens de PVV-leider staat hij voor het blok: hij kan zijn geheimhoudingsplicht niet breken, maar wil toch via een motie het kabinet oproepen het geheime beleid te veranderen. 'Ik zal het kabinet vragen alsnog te doen wat ik vorige week al gevraagd heb. De fractievoorzitters en het kabinet weten dan waar ik het over heb. Verder zal niemand het begrijpen, maar wat moet ik anders? Het alternatief is dat ik het onder mijn schoen houd en niets doe.'

De overige fractievoorzitters houden zich noodgedwongen op de vlakte. De CIDV is al langer een heikel onderwerp. Volgens critici gebruiken inlichtingendiensten de commissie te vaak om informatie geheim te houden voor het publiek. De fractievoorzitters zouden bovendien specialistische kennis ontberen om echt goed toezicht te houden. In 2014 brak er nog een rel uit over de vraag hoeveel informatie minister Ronald Plasterk aan de commissie had verstrekt over het aftappen van gegevens.

Wilders voorziet geen veranderingen in de werkwijze, ook niet als hij straks toestemming krijgt om tijdens een geheim debat een geheime motie over geheime informatie in te dienen. 'Er is al eerder onderzoek gedaan naar het functioneren van de commissie. Ik geloof niet dat er nu aanleiding is om dat weer te doen.'

Roemer is dan al schouderophalend weggelopen: 'Het is allemaal zo onbevredigend als wat.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.