Kamer wil referendum Euro-wet

Zeer tegen de zin van het kabinet-Balkenende overweegt een Kamermeerderheid een referendum te houden over de Europese grondwet die momenteel in de maak is....

Van onze verslaggever Theo Koelé

Dit bleek dinsdag, verrassend, tijdens een gezamenlijke bijeenkomst van leden van de Tweede en de Eerste Kamer. In de Tweede Kamer lijkt de ChristenUnie een initiatief-voorstel van PvdA, GroenLinks en D66 aan een nipte meerderheid te gaan helpen. De partijen konden al rekenen op steun van LPF en SP. 'We hebben geen principiële bezwaren tegen een referendum dat niet bindend is voor de Tweede Kamer', aldus fractieleider Rouvoet van de ChristenUnie. Al is het niet bindend, de Kamer kan de uitslag van een referendum natuurlijk niet zomaar naast zich neerleggen.

De kans bestaat zelfs dat uiteindelijk alleen het CDA van Balkenende en de SGP tegen een referendum zijn. De nieuwe fractieleider van de VVD, Van Aartsen, is voorstander. Maar in zijn fractie leven bezwaren. Van Aartsen wil een 'open discussie' over het onderwerp. Dat is tegen het zere been van de premier.

Nog pijnlijker voor Balkenende is dat het CDA in de Eerste Kamer een referendum niet op voorhand afwijst. 'Bij hoge uitzondering' moet een volksraadpleging kunnen, meent CDA-senator Van der Linden. Het CDA heeft alleen al met de PvdA een meerderheid in de Eerste Kamer. Volgens Van der Linden kan een referendum ertoe bijdragen dat burgers zich meer betrokken voelen bij 'Europa'.

Balkenende toonde zich na het debat ongelukkig met de gang van zaken. Hij vroeg zich af of de Europese grondwet, die de machtsverhoudingen regelt in de Europese Unie na toetreding van tien nieuwe lidstaten, 'zich wel leent voor een simpel ja of nee'. Ook het tijdstip waarop het referendum gehouden zou worden, baart de premier zorgen. De initiatiefnemers denken aan 10 juni 2004, de dag van de verkiezingen voor het Europese Parlement. Drie weken later neemt Nederland het EUvoorzitterschap op zich. Als de bevolking zich dan tegen de Europese grondwet heeft uitgesproken, werpt dat een schaduw over het voorzitterschap, vreest de premier.

Balkenende kreeg nog een teleurstelling te verwerken. De Kamer keerde zich tegen het Benelux-voorstel om de Europese Commissie, het 'dagelijks bestuur' van de EU, te splitsen in leden met en zonder stemrecht. Alle landen hebben recht op een volwaardige commissaris, staat in een door vrijwel alle partijen ondertekende VVD-motie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden