Kamer wil opheldering van Zijlstra over verzonnen ontmoeting Poetin. Rutte: 'Hij is nog geloofwaardig'

De Tweede Kamer wil opheldering van minister Halbe Zijlstra van Buitenlandse Zaken over zijn verzonnen contacten met Rusland. Regeringspartij CDA steunt het debatverzoek van de oppositie. De minister zal tijdens dat debat, wellicht morgen al, uitleg moeten geven over zijn bekentenis vandaag in de Volkskrant dat hij sinds 2014 een nepverhaal heeft verteld over een ontmoeting met de Russische president Vladimir Poetin.

Foto anp

Het ligt in de lijn der verwachting dat het debat morgen plaatsvindt, nog voordat minister Zijlstra dinsdagavond naar Moskou vertrekt. Het is nog onduidelijk of zijn reis doorgaat nu er veel ophef is ontstaan over zijn verzonnen anekdote over Poetin.

De ontboezeming ligt zeer gevoelig omdat kabinet-Rutte III het Russische regime openlijk beschuldigt van het verspreiden van desinformatie over onder meer de vliegramp MH17. Nu blijkt de eigen minister van Buitenlandse Zaken jarenlang een valse anekdote over Poetin te hebben verteld.

Premier Mark Rutte, die langer wist dat Zijlstra had gelogen over zijn bezoek aan Poetins datsja, vindt dat zijn partijgenoot nog geloofwaardig is. Wel noemt hij het 'onverstandig' dat de minister van Buitenlandse zaken net deed alsof hij zelf in 2006 bij de Russische president was, terwijl hij het verhaal over Poetins ambities voor 'een groot Rusland' van iemand anders had gehoord. 'Het was een onverstandige aanpak, om het op die manier te doen, maar het was relevante informatie die hem ter ore was gekomen.'

Oppositie: Zijlstra is ongeloofwaardig

De PVV wil de minister van Buitenlandse Zaken aan de tand voelen voordat hij naar Moskou afreist voor een ontmoeting met zijn ambtsgenoot Sergej Lavrov. Buitenlandwoordvoerder Raymond de Roon twittert: 'Debat noodzakelijk met minister Buitenlandse Zaken over zijn leugen. Debat moet plaatsvinden voor zijn ontmoeting met Russische minister van Buitenlandse Zaken.' PVV-leider Geert Wilders verwijt Zijlstra dat hij fake news heeft verspreid, terwijl de Nederlandse regering juist de Russen daarvan beschuldigt: 'Desinformatie komt dus van de Nederlandse VVD-Minister van BuZa. De pot verwijt de ketel dat die zwart ziet', aldus Wilders op Twitter.

Ook de SP wil in debat over de leugen van de minister: 'Zijlstra gebruikte explosieve informatie over Rusland. Nu blijkt de ontmoeting met Poetin verzonnen. En het verhaal? Waarom doet iemand zoiets? Dit maakt Zijlstra ongeloofwaardig', zegt SP-buitenlandwoordvoerder Sadet Karabulut. 'Hij is doorgegaan met het vertellen van het verzonnen verhaal terwijl hij minister was. Zeker als minister van Buitenlandse Zaken moet je weten hoe gevoelig dit soort zaken liggen.'

Thierry Baudet van Forum voor Democratie wil dat Zijlstra aftreedt: 'Liegen alsof het gedrukt staat. Ongelofelijk dat dit soort mensen ons land besturen', twittert Baudet. 'Halbe Zijlstra als schoolvoorbeeld van het pleonasme 'Liegende VVD-er'. Halbe, ga je eerst maar melden bij de #nepnieuwspolitie van @KajsaOllongren en dan snel aftreden.'

Ook de PvdA wil een debat met de minister en een uitlegbrief aan de Kamer. 'Als je het normaal vindt jarenlang op te scheppen over een ontmoeting die nooit heeft plaatsgevonden, dan is het de vraag hoe nauw Halbe Zijlstra het neemt met de waarheid', zegt PvdA-buitenlandwoordvoerder Lilianne Ploumen. 'Terwijl hij als hoogste vertegenwoordiger van Nederland in het buitenland nog pittige onderhandelingen moet voeren en harde noten te kraken heeft - niet in de laatste plaats met de Russen - staat hij nu te kijk. De minister en de premier hebben dus heel wat uit te leggen, ik wil snel een brief en daarna een debat met de minister-president en de minister. Het gaat niet alleen meer om de geloofwaardigheid van de minister, maar ook om die van Nederland.'

Bram van Ojik van GroenLinks neemt de leugen 'hoog op'. 'Het trekt een wissel op de geloofwaardigheid van Zijlstra en zijn uitspraken kunnen in de toekomst op elk gewenst moment door Rusland of anderen tegen ons gebruikt worden. De minister-president was hier al lang van op de hoogte en wij moeten het uit de krant vernemen. Ik wil van Zijlstra én Rutte weten hoe zij dit gaan aanpakken.'

Steun van coalitie

De coalitiepartijen blijven Zijlstra vooralsnog steunen. 'Ik waardeer zijn openhartigheid', reageerde D66-leider Pechtold vanochtend. 'Ik moet de eerste Rus nog tegenkomen die zijn fouten zelf rechtzet.'

Het CDA en de ChristenUnie zijn iets kritischer: 'Het handelen van Zijlstra was niet verstandig. Het signaal van Russische dreiging blijft tegelijkertijd relevant. Opheldering in een brief aan de Tweede Kamer is gewenst', zegt CDA-buitenlandwoordvoerder Martijn van Helvert. CDA-leider Buma zei vanochtend dat zijn fractie het debatverzoek van de oppositie zal steunen.
ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind noemt het handelen van Zijlstra 'onjuist en ook onnodig'. Maar, zegt hij: 'Het verandert niets aan de waarschuwing dat president Poetin uit was en is op een Groot Rusland - een reële dreiging die maakt dat het goed is dat Nederland samen met de Navo ook deelneemt aan de beschermingsmissie in de Baltische staten en Polen. Wel wil de ChristenUnie een brief naar de Kamer hierover.'

Buitenlandwoordvoerder Han ten Broeke noemt Zijlstra's verzonnen ontmoeting met Poetin 'onverstandig'. Voor de VVD weegt echter zwaarder wat destijds door Poetin is gezegd dan de wijze waarop het naar buiten is gekomen. 'Zoals hij zelf ook aangeeft, was dit onverstandig. Voor ons is de politieke inhoud van wat er destijds gezegd is belangrijker dan hoe die tot ons gekomen is', aldus Ten Broeke.


Zijlstra, zijn diplomatieke ervaring en zijn leugen

Halbe Zijlstra geeft leugen toe: ontmoeting met Poetin heeft nooit plaatsgevonden
Minister Halbe Zijlstra van Buitenlandse Zaken heeft jarenlang gelogen over een ontmoeting met Vladimir Poetin. In tegenstelling tot zijn eerdere beweringen was de VVD'er in 2006 niet aanwezig op een bijeenkomst met de Russische president in diens buitenhuis. Premier Mark Rutte is al 'enkele weken' op de hoogte van het nepverhaal.

Zat Halbe Zijlstra nu wel of niet met Poetin in een buitenhuis?

Het is de afgelopen dagen door de VVD als een van de bewijzen aangevoerd dat de nieuwe minister van Buitenlandse Zaken - Halbe Zijlstra - echt wel buitenlandervaring heeft: Zijlstra zat ooit samen met president Poetin en Shell-topman Jeroen van der Veer in een buitenhuis in Rusland. Maar dat verhaal wordt ontkend door Shell.

De wereld volgens Halbe Zijlstra
Hoon. Besmuikt gelach. Opperste verbazing. Het waren de eerste reacties nadat duidelijk was geworden dat Halbe Zijlstra de nieuwe minister van Buitenlandse Zaken werd. Hij stond niet bekend om zijn buitenlandervaring, had nauwelijks een diplomatiek netwerk en had door zijn achtergrond eerder affiniteit met onderwijs, cultuur en zorg. Lees dit stuk uit oktober terug. (+)

Meer over