Nieuwstweede nationaliteit

Kamer wil Nederlandse Marokkanen helpen bij afschaffing tweede nationaliteit

De Tweede Kamer gaat naar aanleiding van een manifest van Marokkaanse Nederlanders opnieuw debatteren over de vraag of Nederland kan helpen bij het afschaffen van de verplichte Marokkaanse nationaliteit voor Nederlanders die een Marokkaanse ouder hebben. Een verzoek hierom van Jan Paternotte (D66) kreeg dinsdag brede steun in de Kamer.

Mensen in Al Hoceima demonstreren tegen de Marokkaanse regering. Dit soort demonstraties wordt in Marokko niet gedoogd. De politie zal ook hier traangas gebruiken om de demonstranten uiteen te jagen.

De ondertekenaars van het manifest bepleiten niet alleen keuzevrijheid over een tweede nationaliteit, maar luiden ook de noodklok over pogingen van Marokko om, via tal van overheidsinstellingen ‘Marokkanen in Nederland te bespioneren, te intimideren, te verleiden, te rekruteren, te corrumperen’.

Het gaat Paternotte daarbij ook om het beperken van de invloed van de ‘islamitisch geïnspireerde’ Marokkaanse wetgeving op Nederlanders die tegen hun wil ook Marokkaan zijn. ‘Ik wil graag van de regering weten wat Nederland structureel doet om Marokkanen te beschermen, want het gevoel bij heel veel Marokkaanse Nederlanders is dat we daar best passief in zijn.’

Als praktisch voorbeeld noemt hij een bezoek van zijn partijgenote Salima Belhaj die wel eens met haar vriend, met wie ze niet getrouwd was, naar Marokko is gegaan. ‘Dan slaap je daar ook in een hotel en dat mag dus eigenlijk niet als je Marokkaan bent. Dat houdt Marokkaanse Nederlanders bezig.’

Paternotte vindt het ook problematisch dat nogal wat Marokkaanse Nederlanders zich geïntimideerd voelen door de ‘buitenlandse inmenging’. ‘Dat doet denken aan de manieren waarop de Turkse overheid grip probeert te krijgen op de Turkse gemeenschap in Nederland. Ik wil ook weten hoe we dat in kaart kunnen brengen. En ten slotte: we gaan ook met Marokko in gesprek over de vluchtelingen die hier zijn uitgeprocedeerd. Het feit dat er zoveel Marokkaanse Nederlanders zijn die hier wonen en niet kunnen besluiten of ze zelf die nationaliteit willen behouden of niet, moet onderdeel van dat gesprek zijn. Nederland moet druk zetten op Marokko om die vrijheid wel in te voeren.’

Paternotte is de eerste om te erkennen dat dat ‘niet zomaar zal gebeuren’. Dat is een understatement. De Tweede Kamer is al vele jaren bezig met pogingen om het fenomeen dubbele nationaliteit terug te dringen – en heeft daarbij al lang geleden de marges van internationale regels en verdragen daarover opgezocht.

En dan is er nog de wil van Rabat.

In 2005 vloog minister van Justitie Rita Verdonk naar Rabat om het te fiksen. Ze vloog onverrichter zake weer terug. Een reeks politici, inclusief de ministers van Buitenlandse Zaken Bot en Verhagen, kaartte het tevergeefs aan. Het recht op de Marokkaanse nationaliteit voor emigranten (en al hun nazaten) is ‘niet onderhandelbaar’, zo heet het. Vanaf 2007 kan de Marokkaanse nationaliteit ook via de vrouwelijke lijn worden doorgegeven, destijds een zege voor Marokkaanse vrouwenorganisaties – maar het vergroot de problemen voor nazaten van emigranten die, zoals nu in Nederland, deze gift willen afslaan.

Er zijn in de wereld meer dan twintig landen waarvan het onmogelijk is de nationaliteit op te geven. Marokko is er een van (al kan de koning in theorie een verzoek daartoe inwilligen), het Argentinië van koningin Máxima is een ander bekend voorbeeld. Daarnaast is er nog een categorie landen, waartoe Turkije behoort, die het wel mogelijk maken de nationaliteit op te geven, maar vaak tegen een prijs die dermate hoog is (bijvoorbeeld door vererving onmogelijk te maken) dat weinigen hem willen betalen.

Tot 2014 registreerden Nederlandse gemeenten ook de tweede nationaliteit van ingezetenen. Dat doen ze nu niet meer. Nederlandse ouders die een kind krijgen dat volgens de Marokkaanse wet ook Marokkaans is, kunnen het kind simpelweg nooit registreren bij het consulaat. Maar daarmee is het verhaal niet uit. Want je blijft volgens de Marokkaanse wet Marokkaan. ‘Dus als je familiestamboom in Marokko bekend is, kun je zo benaderd worden daar,’ aldus Paternotte.

En dus zal de regering, opnieuw, door links en rechts in de Tweede Kamer aangespoord worden actie te ondernemen. Ook de PVV steunde dinsdag Paternotte’s debataanvraag over deze kwestie ‘op voorwaarde dat het debat in Rabat wordt gehouden’. Maar de wens van een substantieel deel van de Kamer gaat ditmaal verder dan alleen het inperken van dubbele nationaliteit. Dit keer gaat het bij heel wat partijen om het beschermen van de individuele rechten van Marokkaanse Nederlanders – en dat is een relatief nieuw geluid, net als het Manifest van de Marokkaanse Nederlanders zelf.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden