Kamer voelt weinig voor uitbreiding van het vrije woord

Het is dezer dagen een van de gevoeligste onderwerpen op het Binnenhof. Moet het aanzetten tot haat, groepsbelediging en discriminatie uit het Wetboek van Strafrecht worden gehaald? De Kamer voelt er vooralsnog weinig voor, leert een rondgang langs de partijen.

PVV-fractievoorzitter Geert Wilders tijdens het wekelijkse vragenuurtje in de Tweede Kamer. Beeld anp

De discussie over de wetsartikelen 137c en 137d speelt al jaren en is om twee redenen opnieuw actueel. Volgende week neemt Kamerlid Joram van Klaveren plaats in Vak K, het blok blauwe stoelen in de Tweede Kamer waar normaal bewindslieden zitten. Hij verdedigt daar zijn initiatiefwetsvoorstel om de vrijheid van meningsuiting te verruimen door de betreffende artikelen te schrappen. Alleen het aanzetten tot geweld blijft wat hem betreft strafbaar.

Vanochtend doet de rechter uitspraak in de zaak van PVV-leider Geert Wilders, vanwege diens uitspraak in maart 2014 om te gaan regelen dat Nederland minder Marokkanen krijgt. In het vorige proces, in 2011, sprak de rechter Wilders vrij van overtreding van 137c en 137d. De pikante situatie is nu dat hij er vandaag mogelijk wel op veroordeeld wordt, en dat daarop een hoger beroep volgt, terwijl de Kamer debatteert over het wegstrepen van de artikelen.

Op de plank

Zover is het nog niet, want Van Klaveren heeft voorlopig geen meerderheid voor zijn voorstel. Hij splitste zich twee jaar geleden af van de PVV, waar Wilders' medewerker Johan Driessen aan een vergelijkbaar initiatiefwetsvoorstel werkte. Daar bleef het op de plank liggen. Van Klaveren en Driessen zitten inmiddels bij VoorNederland (VNL), de nieuwe partij met lijsttrekker Jan Roos.

Driessen zit volgende week bij Van Klaveren in Vak K en daar neemt ook hun adviseur Tom Zwart plaats. Hij is hoogleraar mensenrechten aan de Universiteit Utrecht en werd door Wilders' advocaat Gert-Jan Knoops onlangs nog opgeroepen als getuige. Hij noemde de uitspraken van Wilders 'niet strafwaardig'.

VNL rekent uiteraard op steun van de PVV. Maar daarna wordt het lastig. De Kamer wacht het vonnis van de rechter af, regeringspartij VVD voorop. In die partij bestaat een lange traditie voor verruiming van de uitingsvrijheid van politici, maar Kamerlid Joost Taverne wil nu eerst horen hoe de rechter zijn uitspraak vandaag motiveert. 'Na de vrijspraak van vijf jaar geleden leek aanpassing niet nodig.'

De andere regeringspartij PvdA is tegen het voorstel zoals het er nu ligt. D66 en GroenLinks vinden dat Van Klaveren teveel schrapt en ook de christelijke partijen staan niet te springen. 'Ik ben heel kritisch', zegt CDA-Kamerlid Madeleine van Toorenburg. Een Kamermeerderheid is daarmee nog ver weg. Van Klaveren staat open voor amendementen. Maar niet voor die van Tunahan Kuzu van Denk, die juist zwaardere straffen wil op overtreding van beide artikelen.

Joram van Klaveren in de Tweede Kamer. Beeld anp

Het proces tegen Geert Wilders heeft de PVV goed gedaan, blijkt uit de peilingen. En wat de rechters vrijdag ook beslissen, de PVV-leider kan profijt hebben van de uitspraak.

'Niets veranderen'

Wilders zegt zich op voorhand niets aan te trekken van het vonnis van de rechtbank vandaag. 'Iedere uitspraak, vrijspraak of veroordeling, zal de facto niets veranderen', geeft de PVV-leider aan in De Telegraaf. 'Ik zal ongeacht de uitspraak de waarheid blijven spreken. Ook over het Marokkanenprobleem. Geen rechter, politicus of terrorist houdt me tegen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.