Kamer vloert beoogd Ombudsman

In de Tweede Kamer stuit de kandidatuur van Guido van Woerkom op bezwaar. Maar hij was de juiste man volgens diezelfde Kamer.

Guido van Woerkom denkt nog steeds dat hij een geloofwaardige Nationale Ombudsman kan worden, liet hij dinsdag weten. Dat een snel groeiend deel van de Tweede Kamer daar inmiddels anders over denkt, vindt hij 'heel vervelend' maar vooralsnog geen onoverkomelijk bezwaar.


Maar zelfs als hij het toch nog wordt, heeft hij een valse start gemaakt. Wat ging er toch mis bij wat een rimpelloze benoeming had moeten worden?


Zeker is dat Van Woerkom (59, VVD) niet de enige is die beschadigd tevoorschijn komt uit de publicitaire draaikolk van de laatste dagen. Fractieleiders in de Tweede Kamer trokken dinsdag het boetekleed aan, nadat de PvdA een meerderheid kreeg voor haar voorstel de stemming over Van Woerkoms benoeming uit te stellen. 'De procedure is goed gedaan, maar toch is het niet goed gegaan', concludeerde PvdA-leider Diederik Samsom. 'Dit gaat ook het aanzien van de Kamer raken', stelde CDA-leider Sybrand Buma.


Was het immers niet de Kamer die Van Woerkom, vorige week nog, op het schild hees als een bijzonder geschikte kandidaat-Ombudsman? De vijfkoppige selectiecommissie was enthousiast. Magda Berndsen (D66, voorzitter), Astrid Oosenbrug (PvdA), Ronald van Raak (SP), Madeleine van Toorenburg (CDA) en Pieter Litjens (VVD) waren zelfs zo overtuigd van hun voorkeur dat zij geen andere kandidaten voordroegen. Dat gebeurde in het verleden wel - de Kamer had dan een keuze.


'Een vrij unieke situatie', noemde Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg dan ook de patstelling die dinsdag ontstond nadat bleek dat meer dan de helft van de 38-koppige fractie van regeringspartij PvdA tegen de voorgenomen benoeming is. Ook bij GroenLinks, de SP, D66 en de ChristenUnie leven bedenkingen. Door zijn opgerakelde verbale uitglijer van vier jaar geleden over Marokkaanse taxichauffeurs, en vanwege zijn profiel als lobbyist voor de autorijder.


PvdA-Kamerlid Martijn van Dam verzocht de Kamer om uitstel van de stemming. Hij stelde voor dat de selectiecommissie van vijf Kamerleden opnieuw met Van Woerkom gaat praten. Dat gesprek moet gaan over 'de commotie van de afgelopen dagen', waartoe Van Dam ook de uitspraken rekent van waarnemend Ombudsman Frank van Dooren maandagavond in Nieuwsuur. Die merkte op dat 'vertrouwen essentieel is voor het functioneren van de Nationale Ombudsman'. Alleen VVD, PVV, SGP en de groep-Bontes wilden de benoeming liever meteen doorzetten.


De wat beteuterde leden van de selectiecommissie leveren schoorvoetend de verklaring voor al die slecht getimede consternatie: de gewraakte uitspraak van Van Woerkom is in de sollicitatieprocedure eenvoudigweg niet aan de orde geweest. De leden wisten er niet van. Ze werden er pas aan herinnerd toen het te laat was. Daarom zal de kwestie nu alsnog met hem besproken moeten worden.


Centraal staat de vraag of Van Woerkom wel een Ombudsman 'van alle Nederlanders' kan zijn. Marokkaanse organisaties riepen de Kamer de afgelopen dagen op tegen zijn benoeming te stemmen. De Ombudsman behandelt juist veel klachten van burgers over overheidsdiensten. De vorige Ombudsman, Alex Brenninkmeijer, kapittelde openlijk het racisme in de samenleving.


De Kamer zit nu niet alleen met Van Woerkom maar ook met zichzelf in zijn maag. 'De aarzelingen zijn reeel', aldus CDA-leider Buma, 'maar we moeten nu wel zo snel mogelijk doorgaan om duidelijkheid te krijgen.' 'Een nieuw gesprek is verstandig', zei PvdA-leider Samsom. 'Wij zijn bezorgd over het instituut Ombudsman. Het beste wat we nu als Kamer kunnen doen is de zaak snel opnieuw oppakken, liefst deze week nog, en zorgvuldig afwikkelen.'


De vraag of Van Woerkom inmiddels niet te beschadigd is om de functie nog met volle overtuiging te kunnen aanvaarden, wilde een overgrote Kamermeerderheid dinsdag nog niet beantwoorden.


commentaar pagina 33: Er moeten geschiktere kandidaten zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden