Kamer verwerpt Zwarte Piet-wet: overheid bemoeit zich niet met tradities

Tradities veranderen en het sinterklaasfeest ook. Daar heeft de overheid zich niet mee te bemoeien. Even kort als krachtig trok de Tweede Kamer donderdag deze conclusie in het debat over de Zwarte Piet-wet van de PVV. De discussie over Zwarte Piet hoort thuis in de samenleving, vonden de overige partijen, niet bij wettenmakers in het parlement.

Martin Bosma en minister Ronald Plasterk tijdens het debat over de Zwarte Piet-wet. Beeld ANP

Met hun initiatiefwet wilden de PVV-Kamerleden Martin Bosma en Machiel de Graaf het uiterlijk van 'de kindervriend' bindend voorschrijven. 'Een Zwarte Piet heeft een egaal zwart of donkerbruin gezicht, rood geverfde lippen, zwart krulhaar en goudkleurige oorbellen, en is gekleed in een fluweelachtig pak met pofbroek en draagt een hoofddeksel met een gekleurde veer', luidde het heuse artikel 1. Voor intochten met pieten die zich anders uitdossen, zou geen toestemming mogen worden gegeven (artikel 2 en 3).

Bosma en De Graaf verdedigden hun wetje vanuit Vak K, waar normaal gesproken de bewindslieden plaatsnemen. Het leek een lichtbeeld bij de uitspraak van Bosma een dag eerder in het AD: 'Wij denken nu al na over onze ministers.' Namens het kabinet was minister Ronald Plasterk van Binnenlandse Zaken present, want dat hoort zo bij initiatiefwetsvoorstellen.

De felste verdediger bleek in de zaal te zitten. PVV-Kamerlid Harm Beertema verwoordde in ferme taal het volgens hem werkelijke belang van 'deze kleine wet'. Beertema: 'De aanval op het sinterklaasfeest is de tot nu toe best geslaagde aanval in de oorlog tegen onze identiteit. Het gaat om het behoud van onze cultuur.'

Grimmig werd het toen het van de PvdA-afgesplitste Kamerlid Selcuk Öztürk naar voren kwam. 'Kijk ze daar zitten', spotte Öztürk, wijzend naar Bosma en De Graaf, 'de knechten van Geert'. Het kwam hem op een waarschuwing van Kamervoorzitter Khadija Arib te staan. 'Het zijn Kamerleden, meneer Öztürk.'

De vertegenwoordiger van wat nu Denk heet, bleek de ochtend van het debat een gedicht in zijn schoen te hebben gevonden. Hij las het voor. 'Sinterklaas zegt nee, tegen de Zwarte Pieten van de PVV. Dit is niet het beschermen van onze cultuur, maar het aanwakkeren van racistisch vuur.'

'Semantisch omkatten'

Voor Bosma ligt de kwestie anders. Vicepremier Lodewijk Asscher (PvdA) heeft zich als minister van Sociale Zaken gemengd in het pietendebat door 'achterbaks' op zijn ministerie met allerlei groeperingen te beraadslagen. 'Hij is bezig Zwarte Piet te slopen', directe overheidsbemoeienis die 'een lijn in het zand' vereist.

En het is niet alleen Zwarte Piet, betoogde Bosma, het is het 'semantisch omkatten' van een reeks tradities: Kerstmis wordt 'lichtjesfeest', de kerststol een 'decemberbrood', paaseieren 'zoekeieren' en op de Sint-folder van Blokker staat 'Kadomaand'.

Plasterk maakte er korte metten mee. Het PVV-wetje verklaarde hij strijdig met de Grondwet, die in artikel 7 de vrije (menings)uiting vastlegt. De Kamer was dat geheel met hem eens.

Zwarte Pietdiscussie

Een selectie van wat er het afgelopen jaar nog meer over Zwarte Piet is geschreven en gezegd.

Uitgerekend RTL neemt afscheid van Zwarte Piet
Niet het Sinterklaasjournaal van de NTR, maar de commerciële omroep RTL stopte met Zwarte Piet. 'Hij past niet meer in het huidige tijdsbeeld', vindt de omroep, die over is gestapt op 'Schoorsteen Piet'. (+)

Sinterklaasjournaal vindt compromis met Zwarte én Witte Piet
De publieke omroep NTR maakte een andere keuze dan RTL, en koos ervoor om zowel zwarte als witte Pieten te laten zien.

Raad van State wijst 'Pietenwet' van PVV af
De Nederlandse overheid heeft zich niet te bemoeien met het uiterlijk van 'het gevolg van Sinterklaas', dus ook niet met dat van Zwarte Piet. Dat heeft de Raad van State, het belangrijkste adviesorgaan van het land, vorig jaar bepaald.

Rapport over Zwarte Piet verdeelt ook Binnenhof
Een rapport van de kinderombudsman over Zwarte Piet verdeelt het Binnenhof tussen geharnaste voor- en tegenstanders van de aanpassing van het kinderfeest.

Kabinet: goed als Sinterklaasfeest met tijd meegaat
Voormalig minister Ard van der Steur (Veiligheid en Justitie) antwoordde vorig jaar op Kamervragen van Denk dat de regering erkent dat Zwarte Piet in zijn huidige vorm 'onbedoeld vooroordelen en discriminatie in de hand kan werken en mensen kan kwetsen'. En dat het kabinet daarom 'voorstander is van dat het feest met de tijd meegaat'.

Halbe Zijlstra bij Pauw over Zwarte Piet
Halbe Zijlstra, die de afschaffing van Zwarte Piet op Twitter 'een hele domme zet' noemde, gaat bij Pauw in debat met presentatrice Anousha Nzume.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.