Nieuws

Kamer verdeeld over terughalen IS-vrouw uit Noord-Syrië

Hoewel de VVD-fractie zich dinsdag ‘zeer, zeer verontwaardigd’ toonde over het repatriëren afgelopen weekend van een Nederlandse IS-verdachte uit Noord-Syrië, past de actie volgens minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) helemaal in het kabinetsbeleid en kreeg de repatriëring steun van ‘alle gezindten’ binnen het demissionaire kabinet.

Vrouwen en kinderen van IS-strijders in kamp Al Hol in Noordoost-Syrië. Beeld Fairfax Media via Getty Images
Vrouwen en kinderen van IS-strijders in kamp Al Hol in Noordoost-Syrië.Beeld Fairfax Media via Getty Images

De VVD hoopt wel dat de Kamer een stokje zal steken voor verdere repatriëringsacties.

Het al dan niet terughalen van IS-vrouwen en kinderen was een van de splijtzwammen van het kabinet Rutte-III, dat in januari opstapte naar aanleiding van de toeslagenaffaire. VVD en CDA waren er altijd faliekant op tegen, D66 en ChristenUnie gaven de voorkeur aan het ‘gecontroleerd terughalen’ (en berechten) van deze ‘uitreizigers’. Dat juist een al maandenlang demissionair opererend kabinet nu zo’n controversiële actie onderneemt, kwam dinsdag tijdens het Vragenuurtje in de Kamer niet ter sprake – maar deze vraag zal volgende week bij een debat met betrokken ministers wel op tafel liggen.

Behalve de VVD toonden PVV en Forum voor Democratie zich uitermate ontevreden over de repatriëring. Ook Anne Kuik (CDA) uitte haar verbazing dat een van de ‘vrouwen die de middelvinger naar de Nederlandse samenleving hebben opgestoken’ is teruggehaald. Ze vroeg ook aandacht voor de gevaren van het terugbrengen van ‘geradicaliseerde kinderen’ naar Nederland.

Complexe realiteit

Daartegenover stond de vraag van Marieke Koekkoek (Volt) hoe voorkomen kan worden dat de teruggehaalde kinderen een stigma krijgen. D66 en Denk vroegen waarom er niet eerder (en meer) IS-vrouwen en kinderen waren teruggehaald. Grapperhaus zei desgevraagd dat al vijftien vrouwen ontsnapt zijn uit de door Koerden gerunde kampen in Noord-Syrië, waar duizenden IS-leden onder slechte omstandigheden verblijven.

Op alle vragen vanuit de Kamer wat er gebeurd was met het uitgangspunt de IS-vrouwen ‘in de regio’ te berechten, wees Grapperhaus op de ‘complexe realiteit’. Hoewel toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Blok herhaaldelijk mooie sier maakte met Nederlandse initiatieven daartoe, was het realiteitsgehalte daarvan nihil – zoals onder andere bleek toen de Iraakse minister van Buitenlandse Zaken er korte metten mee maakte tijdens een bezoek aan Den Haag in oktober 2019.

Grapperhaus gaf toe dat het kabinet IS-vrouwen niet actief terug wilde halen, maar zei wel dat het kabinet de Kamer herhaaldelijk had ingelicht deze verdachte naar Nederland te willen halen. Ook is het geen geheim dat voor het verkennen van de mogelijkheden daartoe verkennende gesprekken werden gevoerd in Europees verband. Grapperhaus liet doorschemeren dat die kansen zich inderdaad voordeden bij ‘een enkel EU-land’, waarschijnlijk Frankrijk en Zweden. ‘Uiteindelijk waren de omstandigheden zo dat het kabinet het veilig en verantwoord vond deze verdachten naar Nederland over te brengen.’

Grapperhaus verdedigde namens het kabinet het besluit door te wijzen op het gevaar dat de verdachte anders door de Rotterdamse strafrechter van rechtsvervolging ontslagen had kunnen worden. ‘Dat zou betekenen dat die persoon, een verdachte van aan terrorisme gerelateerde misdrijven, later naar Nederland zou kunnen komen en ongehinderd over straat zou kunnen lopen en op geen enkele manier bestraft zou zijn.’

Daartegenover plaatsten de VVD en de PVV het beeld van een ‘IS-terrorist’ die na een paar jaar cel hier weer vrij zou rondlopen. Michon: ‘Straffeloosheid is geen criterium van het kabinetsbeleid. Wat ons betreft blijven ze in die zandbak daar. Dat is sowieso al hun straf. Want al zouden ze niet berecht kunnen worden, dan lopen we in elk geval niet het risico dat we hier een korte straf hebben en ze daarna weer op straat lopen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden