Kamer twijfelt: stervenshulp vanaf 75ste?

D66 brengt het debat over stervenshulp bij 'voltooid leven' in een stroomversnelling. Nu een zeer royale meerderheid in de Tweede Kamer zich dit najaar principieel voorstander toonde, dient het Kamerlid Pia Dijkstra haar wetsvoorstel in om het te regelen. De Kamer ontvangt haar voorstel welwillend maar kritisch: met name de leeftijdsgrens van 75 jaar zorgt voor twijfels bij andere fracties.

Pia Dijkstra (R)kan ook rekenen op steun van 50Plus van Henk Krol (L)Beeld Freek van den Bergh

Dijkstra is al jaren bezig met het initiatief om de regels voor hulp bij het sterven te verruimen. Eerder dit najaar werd zij blij verrast door het kabinet, dat onverwacht een principiële stap zette: ook wie niet ongeneeslijk ziek is, maar wel klaar is met het leven, dient een beroep te kunnen doen op hulp bij het sterven.

Het kabinet gaat daarmee in tegen het advies van de commissie-Schnabel. Die keerde zich tegen nieuwe wetgeving, redenerend vanuit de stelling dat de euthanasiewet voor de meeste mensen al genoeg vrijheid biedt. Ouderen die hun leven 'voltooid' achten, kampen vaak tegelijkertijd met een opeenstapeling van kwalen, waardoor het wettelijk criterium 'ondraaglijk en uitzichtloos lijden' toch wel binnen bereik komt.

Behoefte onder ouderen

Maar de ministers Schippers (Volksgezondheid) en Van der Steur (Justitie) vonden dat geen bevredigende uitkomst en wezen erop dat er wel degelijk een groeiende groep ouderen is die de behoefte voelt om zelf te kunnen concluderen dat het leven voltooid is. Daarmee voelden de bewindslieden in elk geval de stemming in het parlement goed aan: tegenover een minderheid (CDA, CU, SGP, SP en PVV) die zeer afwijzend reageert, staat een welwillende meerderheid, aangevoerd door VVD, PvdA, D66, GroenLinks en 50Plus.

Daarom wil D66 het ijzer smeden nu het heet is. Dijkstra heeft haar concept-wetsvoorstel klaar en legt het nu ter consultatie voor aan deskundigen en andere belangstellenden. In grote lijnen komt haar plan overeen met het kabinetsvoorstel. Op één punt wordt zij concreter: Dijkstra stuurt aan op een leeftijdsgrens van 75 jaar. 'Uiteraard is iedere leeftijdsgrens willekeurig', licht zij toe. 'maar we gaan er vanuit dat ouderen door de ervaring van een lang leven in staat zijn om te bepalen of het leven voor hen nog levenswaardig is.'

Zie ook

Voltooid leven deelt de Kamer in drieën.

Wanneer mogen euthanasie en hulp bij zelfdoding nu? Wanneer niet? En wat wil het kabinet daar precies aan veranderen? In deze video leggen we het uit.

Daar zet zij voor PvdA en VVD vooralsnog een stap te ver. 'Wat ons betreft kan voor voltooid leven eigenlijk geen leeftijdsgrens gehanteerd worden', aldus het Kamerlid Arno Rutte (VVD). 'We hebben begrip voor het ongemak dat gevoeld wordt bij jongeren die vinden dat zij hun leven voltooid achten, maar toch zou iedereen die wilsbekwaam is in aanmerking moeten komen voor beoordeling van zijn of haar wens.' Hij voorziet dat juist door een leeftijdsgrens de morele bezwaren groter worden. 'Juist zo'n grens zou kunnen bijdragen aan het gevoel dat je er vanaf een bepaalde leeftijd niet meer toe doet.'

Het PvdA-Kamerlid Agnes Wolbert deelt die twijfel: 'Wij snappen goed dat je een grens legt. Het zou meer draagvlak in de samenleving kunnen creëren, maar er zijn ook argumenten waarom je het juist niet zou moeten doen.' Zij vindt het 'prematuur' om daar nu al een standpunt over in te nemen.

Christelijke partijen zijn fel tegen het wetsvoorstelBeeld anp

Initiatiefwet

Naar verwachting zal Dijkstra's wet in de loop van 2017 worden behandeld in de Tweede Kamer. Zij hoopt dat het debat meer ontspannen wordt doordat het nu via een initiatiefwet vanuit de Kamer wordt aangezwengeld. Eerder lieten CDA, SGP en CU al weten dat zij na de verkiezingen van maart niet zullen meedoen aan een kabinet dat een voltooid-levenwet maakt. Zij hopen een eventuele machtspositie in de kabinetsformatie uit te buiten om een blokkade op te werpen.

Dat wordt moeilijker als het initiatief niet vanuit het kabinet maar vanuit de Kamer komt. Individuele leden worden dan niet via een regeerakkoord aan een standpunt gebonden en kunnen makkelijker hun eigen lijn kiezen. 'Zij kunnen dan in overeenstemming met hun eigen geweten stemmen', hoopt Dijkstra.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden