Kamer: sancties tegen Rusland om dood Magnitski

Minister Uri Rosenthal (Buitenlandse Zaken, VVD) riskeert een botsing met de Tweede Kamer indien hij geen sancties treft tegen Rusland. De Kamer wil strafmaatregelen uit protest tegen de mysterieuze dood van de Russische advocaat Sergej Magnitski die een enorme fraude in zijn land had blootgelegd.

DEN HAAG - Diens vroegere werkgever, de Amerikaanse zakenman William Browder, heeft dinsdag in Den Haag een dringend beroep gedaan op parlementariërs, 'want Europese regeringen zijn bang om hun betrekkingen met Rusland op het spel te zetten'.


De oproep was niet aan dovemansoren gericht. Een Kamermeerderheid wil dat de regering een inreisverbod afkondigt voor circa zestig Russische functionarissen, onder wie rechters en topambtenaren, die verantwoordelijk worden gehouden voor de dood van Magnitski. Ook wordt gedacht aan het blokkeren van bankrekeningen. In de VS zijn zulke maatregelen al in de maak; Groot-Brittannië zou er ook toe willen overgaan.


Magnitski overleed in 2009 in een Russische gevangenis als gevolg van gebrek aan medische hulp, hardhandig optreden van cipiers en mogelijk zelfs marteling. Volgens Russische mensenrechtenactivisten wilden hoge regeringsfunctionarissen de dood van de 37-jarige advocaat. Zij zouden een belastingzwendel van 160 miljoen euro willen verdonkeremanen.


Kamerlid Coskun Cörüz van regeringspartij CDA vindt minister Rosenthal te passief. 'Hij heeft zijn bezorgdheid uitgesproken, maar dat is niet genoeg. Ik verwacht daden. Onze reputatie op het gebied van mensenrechten mag niet verloren gaan.'


Ook de PvdA verwijt de minister passiviteit. Frans Timmermans: 'Hij had veel actiever moeten zijn om samen met andere landen een harde lijn te kiezen. Nationale maatregelen hebben niet mijn voorkeur, maar desnoods moeten die er komen.' Harry van Bommel (SP): 'Rosenthal wil de rechtsgang in Rusland afwachten, maar die is er niet.'


VVD-Kamerlid Han ten Broeke neemt het op voor zijn partijgenoot. Hij verwerpt een Nederlandse aleingang. 'Sancties hebben alleen maar zin in Europees verband.'


Deze zomer nam de Kamer unaniem een CDA-motie aan waarin de regering word aangespoord 'stappen te zetten' in lijn met de Amerikaanse initiatieven. Vooralsnog voelt Rosenthal niets voor strafmaatregelen. Een woordvoerder laat weten dat Nederland zowel in rechtstreekse contacten met Moskou als via de EU druk uitoefent, opdat 'de verantwoordelijken aansprakelijk worden gesteld.' Als Nederland al sancties instelt, dan zal dat in Europees verband zijn.


Volgens Browder, ex-werkgever van de omgekomen Magnitski, is er meer reden dan ooit om Rusland te straffen. 'Nu zijn de weduwe en moeder het mikpunt van pure intimidatie door de Russische autoriteiten. Beiden zijn een paar weken geleden verhoord door dezelfde mensen die Sergej hebben vermoord.'


Browder reist door naar andere Europese landen, en richt zich vooral tot parlementariërs. Herhaaldelijk ving hij bot op ministeries van Buitenlandse Zaken. 'De reactie is: we zijn geschokt, we bespreken het met de Russen. Maar die zijn ongevoelig voor woorden. Ze schrikken pas als daden worden gesteld die de machtigen raken, zoals het weigeren van visa en het bevriezen van financiële tegoeden.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden