Kamer moet niet gaan rommelen met stadsvervoer

Vandaag debatteert de Tweede Kamer over het aanbesteden van het busvervoer in de grote steden. Ik stond aan de wieg van het liberaliseringsproces van het streekvervoer, wat resulteerde in de Wet Personenvervoer 2000, die door een grote Kamermeerderheid werd gesteund....

Annemarie Jorritsma

Er was in die tijd veel aarzeling of en, zo ja, hoe het allemaal georganiseerd zou moeten worden. Ook toen kwam het verzet vooral uit de grote steden, die een uitzonderingspositie wensten voor hun eigen ov-bedrijven.

Sinds ik burgemeester van Almere ben, zie ik elke dag de zegeningen van de liberalisering. Na de aanbesteding van het vervoer is het aantal reizigers met 50 procent toegenomen. Het openbaar vervoer is hier zeer gemoderniseerd en wordt de komende tijd verder verbeterd. Dit terwijl Connexxion niet geheel aan zijn beloften kon voldoen, waardoor ze een malus aan de gemeente moest betalen.

In de gebieden waar is aanbesteed, is de toename van het ov-gebruik de afgelopen periode significant hoger, in tegenstelling tot daarbuiten. Dat is logisch, omdat in vrijwel alle contracten het aantal reizigers een belangrijke parameter is. Overigens betekent groei dat meer chauffeurs aan het werk zijn, terwijl de overhead is verkleind.

Er wordt gezegd dat vervoerders die aan marktwerking onderhevig zijn minder in milieu investeren. Ook dat is niet het geval. In Almere is het bussenpark onlangs vernieuwd. We zien inmiddels in een aantal steden, zoals Haarlem, dat milieuafspraken zijn gemaakt. Daardoor rijden nu in Haarlem 85 aardgasbussen. Ongetwijfeld zal deze trend zich bij komende aanbestedingen voortzetten.

Natuurlijk worden er fouten gemaakt, waarbij in het ene geval de overheid een ontoereikend programma van eisen neerlegt en in het andere geval het ov-bedrijf een vergissing maakt. De suggestie die door sommigen wordt gewekt, is dat ongeveer alles wat fout gaat in ov-land, wordt veroorzaakt door de liberalisering. Nou, dan zou ik die mensen toch willen vragen terug te denken aan de tijd toen de overheid zich nog met de bushaltes bemoeide. Van een toch wat kwijnende bedrijfstak is het streekvervoer nu een volwassen en moderne bedrijfstak geworden.

Daarom ben ik verbaasd dat er nu weer een discussie oplaait om de liberalisering van het stads(bus)vervoer uit te stellen. In het streekvervoer zijn op alle terreinen efficiencywinsten binnengehaald: de overhead is gereduceerd, het ziekteverzuim is gedaald, de bedrijfsprocessen zijn verbeterd, er wordt efficiënter geproduceerd.

Er worden alternatieven aangedragen om maar niet echt te hoeven aanbesteden. Maar de omvang van de meeste stedelijke bedrijven is te klein om echt zelfstandig door te gaan. En waarom zou de overheid busbedrijven moeten houden, als er particuliere partijen op dezelfde markt opereren?

In Almere zouden we echt niet meer terug willen. Ik hoop dan ook dat de Kamer niet gaat rommelen aan het aanbestedingssysteem, zodat eindelijk binnen afzienbare tijd het streek- en stadsbusvervoer een echte goed presterende sector wordt.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden