nieuws

Kamer mist visie bij ‘megalomaan’ miljardenplan dat coronaschade in het onderwijs moet uitwissen

Een miljardenplan van de regering moet eenmalig de opgelopen coronaschade in het onderwijs ongedaan maken. De Tweede Kamer had dat geld graag over wat meer jaren willen uitsmeren, maar gaat uiteindelijk schoorvoetend akkoord.

In maart werd de Kamer gewaarschuwd door de Algemene Rekenkamer: let goed op waar al dat geld blijft. Beeld ANP
In maart werd de Kamer gewaarschuwd door de Algemene Rekenkamer: let goed op waar al dat geld blijft.Beeld ANP

De Kamer betwijfelt of het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) effectief zal zijn. Het demissionaire kabinet heeft eenmalig 8,5 miljard euro beschikbaar gesteld om tot de zomer van 2023 de door corona opgelopen achterstanden in het onderwijs weg te werken. Kamerleden maken zich ernstig zorgen over de besteding van zoveel geld in zo korte tijd.

‘We krijgen dat nooit weggezet in twee jaar’, zei CDA-Kamerlid René Peters maandag in een Kamerdebat. Hij vroeg minister Arie Slob van Basis- en Voortgezet Onderwijs om de periode waarin het geld beschikbaar is te verlengen naar vier jaar. ‘Zo kan het geld niet goed en doelmatig worden besteed’, vond ook PvdA-Kamerlid Habtamu de Hoop.

Harm Beertema van de PVV uitte andere zorgen. ‘Het is een megalomaan project. Kan het ministerie dit enorme bedrag wel goed beheren? De hele onderwijspolder wil mee-eten uit deze rijk gevulde vleespotten.’ SP-Kamerlid Peter Kwint verzuchtte: ‘Zo’n investering en toch zulke lauwe reacties. Het is een groots gebaar, maar er is geen doortimmerde visie.’

Slob (CU) en zijn collega Ingrid van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, D66) kwamen in februari met het plan op de proppen: bijna zes miljard voor het funderend onderwijs, de rest voor het mbo, hoger en universitair onderwijs. De Kamer kwam ervoor terug van verkiezingsreces en stemde in.

Waarschuwing

Eind maart kreeg de nieuw gekozen Tweede Kamer een waarschuwing. Let goed op waar al dat geld blijft, schreef de Algemene Rekenkamer, want van eerdere extra gelden voor het onderwijs is nooit goed komen vast te staan of de besteding effectief was. Kort daarop waarschuwde het Centraal Planbureau dat het lerarentekort de uitvoering van het NPO ernstig zal bemoeilijken. De Onderwijsraad sprak van symptoombestrijding, omdat het geld niet structureel is.

Uit een reconstructie van NRC bleek dat het ministerie van Onderwijs zelf ook een voorkeur had voor een periode van vier jaar, maar dat het ministerie van Financiën aandrong op 2,5 jaar. Dat zou beter de urgentie benadrukken. Aan de hand van een ‘menukaart’ kunnen de scholen bepalen hoe zij het geld willen besteden: aan het wegwerken van zowel leerachterstanden als sociaal-emotionele schade bij leerlingen. Scholen willen graag meer ruimte.

Slob beloofde dat alles met halfjaarlijkse tussenrapportages goed in de gaten wordt gehouden. Hij ontraadde de Kamer te morrelen aan de looptijd van het plan. ‘De bekostiging is verbonden aan de besteding. Zo hebben we dat ook met de scholen besproken. Als u mij nu dwingt het tijdpad anders in te richten, moet ik terug naar het kabinet. Duidelijkheid wordt dan onduidelijkheid, met als risico dat leerlingen achterstanden langer met zich zullen meedragen.’

De Kamer nam voorlopig genoegen met de toezegging van Slob dat na het Kerstreces een duidelijk beeld over het effect van het plan zal bestaan en dat bijsturen dan nog mogelijk is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden