Kamer maant Teeven tot actie na kritisch rapport over opvang asielzoekers

Uitgeprocedeerde asielzoekers in opvang- en detentiecentra lopen soms risico's waarbij ze lichamelijke of geestelijke schade kunnen oplopen. Er zijn echter geen aanwijzingen dat asielzoekers in deze centra structureel onveilig zijn. Dit blijkt uit onderzoek van de Onderzoeksraad voor Veiligheid. Het rapport hierover is vandaag gepubliceerd. De Tweede Kamer roept staatssecretaris Fred Teeven (Veiligheid en Justitie) op in actie te komen.

Aanleiding voor het onderzoek was het overlijden van de Russische asielzoeker Alexander Dolmatov vorig jaar.Beeld epa

De raad adviseert staatssecretaris Fred Teeven (Veiligheid en Justitie) maatregelen te nemen om de risico's die vreemdelingen lopen te beperken.

Aanleiding voor het onderzoek was het overlijden van de Russische asielzoeker Alexandr Dolmatov vorig jaar in het detentiecentrum Rotterdam. Dat riep onder meer politiek vragen op over de veiligheid van vreemdelingen die in opvanglocaties en detentiecentra zitten. Teeven vroeg de onderzoeksraad daarom de situatie te analyseren.

De betrokken medewerkers zijn zich volgens de raad bewust van de risico's en zetten zich in om die in te dammen. 'In de praktijk lukt dat echter niet altijd', stelt de raad vast. 'Dat komt omdat de medewerkers regelmatig belangen moeten afwegen die op gespannen voet met elkaar staan.' Ze moeten niet alleen rekening houden met de veiligheid van de vreemdeling. Ook hun eigen veiligheid, de snelheid van de asielprocedure en de kosten spelen een rol, concluderen de onderzoekers.

'Duidelijke tekortkomingen'
Volgens VluchtelingenWerk Nederland bewijst het onderzoek dat er nog 'duidelijke tekortkomingen zijn in de asielprocedure'. 'De focus op snelheid maakt dat er een reëel risico is op verkeerde beslissingen', aldus adjunct-directeur Jasper Kuipers.

Uit het onderzoek blijkt volgens Kuipers dat de IND-medewerkers druk van bovenaf ervaren om zoveel mogelijk zaken in de korte asielprocedure af te doen om kosten te sparen. 'De veiligheid van de asielzoeker kan hierdoor ondergeschikt raken aan andere belangen.'

SP-Kamerlid Sharon Gesthuizen deelt die conclusie. 'We zagen dat niet alleen bij Dolmatov maar ook bij de Armeense asielzoeker die onlangs eveneens zelfmoord pleegde. Ik ben blij dat het nu op papier staat, want het is nog niet zo goed geregeld als steeds wordt beweerd.'

Kritiek
De oppositie reageert kritisch op het rapport. Volgens Kamerlid Linda Voortman van GroenLinks blijkt dat 'er veel schort aan de zorg voor asielzoekers'. 'Een jaar na de tragische dood van Dolmatov is dat onverteerbaar.' D66-Kamerlid Gerard Schouw concludeert dat vooral 'vreemdelingen met psychiatrische problemen' risico's lopen. Hij wil dat Teeven met een plan van aanpak komt 'om eindelijk orde op zaken te stellen'. Ook Kamerlid Eddy van Hijum (CDA) wil van de staatssecretaris 'een serieuze reactie'. 'Het gaat om een hele kwetsbare groep mensen, juist als ze psychische stoornissen hebben.'

Coalitiepartij VVD ziet vooral goede punten in het rapport. 'Het is belangrijk dat de zorg voor vreemdelingen die onder overheidstoezicht staan goed is. Uit het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid blijkt dat dat zo is', aldus Tweede Kamerlid Malik Azmani. De PvdA verwacht van Teeven dat hij aan de slag gaat met de aanbevelingen, 'zodat er meer ruimte komt voor de menselijke maat en vreemdelingen de zorg krijgen die ze nodig hebben'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden