Kamer geeft groen licht voor handelsakkoord met Canada

Een Kamermeerderheid geeft woensdag groen licht aan het kabinet om een vrijhandelsakkoord tussen de Europese Unie en Canada goed te keuren. Het zogenoemde CETA-akkoord ligt onder vuur van critici die vrezen dat het de opmaat is naar een ander omstreden handelsakkoord, TTIP, dat de EU met de VS wil sluiten. 

Een anti-CETA-protest in Brussel. Beeld afp

'We hebben dit verdrag nodig, want Canada is een belangrijke handelspartner en het verdrag regelt dat die handel makkelijker kan verlopen', zegt minister Lilianne Ploumen (Buitenlandse Handel). 'Je hebt bijvoorbeeld geen dubbele testen voor producten zoals autogordels meer nodig, omdat dezelfde standaard in beide landen gaat gelden'. Dit is volgens haar goed voor ondernemers en consumenten.

Tienduizenden activisten geloven dat niet; zij protesteerden eind september nog tegen zowel CETA als TTIP in Brussel, Berlijn, en eerder ook in Amsterdam. De tegenstanders vrezen dat de Europese standaarden voor arbeid, gezondheid en milieu worden verlaagd waardoor onder meer chloorkippen en ander kwalitatief slecht voedsel de Europese markt zullen overspoelen.

Er zijn ook zorgen over een nog op te richten rechtbank, waar bedrijven voortaan overheden kunnen aanklagen als zij vinden dat nationale wetgeving hun ondermening schaadt. Uit angst voor schadeclaims zouden politici geneigd zijn om op voorhand regelgeving voor bedrijven te versoepelen, zo vrezen tegenstanders. Op 22 oktober organiseren organisaties als Milieudefensie, Greenpeace en de FNV opnieuw een demonstratie.

Minister Ploumen benadrukt dat de zorgen van deze clubs inmiddels achterhaald zijn. In de CETA-verklaring is vastgelegd dat 'Canadese producten, dienstverleners en investeerders onverkort moeten voldoen aan eisen die de EU en haar lidstaten zijn overeengekomen', aldus de minister. Ook is een clausule opgenomen dat publieke diensten - zoals watervoorziening en het openbaar vervoer - niet gedwongen geprivatiseerd mogen worden.

Minister van Buitenlandse Handel Lilianne Ploumen: 'we hebben dit verdrag nodig'. Beeld anp

De PvdA, die eerder kritisch was over CETA, zal woensdag 'ja' zeggen tegen het akkoord, aldus Kamerlid Jan Vos. 'Omdat alle mitsen en maren zijn ingewilligd' door het kabinet. Vos: 'Er worden op geen enkele manier concessies gedaan aan onze duurzaamheidsidealen. Die chloorkippen komen de Europese markt bijvoorbeeld niet op.' En de eerder genoemde rechtbank wordt openbaar, waardoor rechtszaken 'transparant' zijn, aldus Vos.

Met de PvdA aan boord, zijn de partijen die al langer voorstander zijn - VVD, D66, CDA - in de meerderheid. Tegenstanders, zoals de SP en GroenLinks, zijn nog niet tevreden.

'Dit is foute boel', zegt Kamerlid Jasper van Dijk (SP). 'CETA komt neer op TTIP via de achterdeur, omdat veel Amerikaanse bedrijven een vestiging hebben in Canada.' Door beide akkoorden loopt Nederland volgens de SP het risico voor miljarden te worden aangeklaagd door bedrijven die de Europese wetgeving niet gunstig vinden. Maar het meest dwars zit de SP nog dat CETA 'negatieve gevolgen zal hebben voor onze voedselveiligheid: Canada maakt net als de Verenigde Staten gebruik van groeihormonen, kankerverwekkende onkruidbestrijding en genetisch gemanipuleerde producten. Met CETA wordt het moeilijker om deze producten buiten Europa te houden', aldus Van Dijk. 'CETA betekent dus: meer macht voor bedrijven, minder macht voor mensen.

Zowel minister Ploumen als de PvdA verwacht niet dat CETA de opmaat is voor het goedkeuren van het vrijhandelsakkoord TTIP met de VS, dat eind dit jaar rond zou moeten zijn. 'Voor TTIP hebben we de pauzeknop ingedrukt', zegt Ploumen. 'De verkiezingen in de VS zijn over drie weken en het is niet realistisch om te veronderstellen dat het akkoord nu afgerond kan worden. Er liggen nog teveel verschillen van inzicht.' Zo bewegen de VS volgens Ploumen 'echt onvoldoende' op voor de EU cruciale zaken als openbare aanbestedingen en een transparant geschillenmechanisme.

Wat is CETA en wat staat erin?

Canada en 28 EU-lidstaten onderhandelen sinds 2009 over het vrijhandelsakkoord CETA. Door de deal wordt 98 procent van de onderlinge import- en exporttarieven afgeschaft. Ook krijgen bedrijven toegang tot elkaars overheidsopdrachten en worden producten gestandaardiseerd. Hiermee is CETA het meest omvangrijke handelsverdrag van de EU tot nu toe.

Canada behoort tot de 25 belangrijkste handelspartners van Nederland; de landen verhandelen 4,6 miljard euro aan goederen met elkaar (inclusief diensten 7,3 miljard euro). Vanuit Nederland gaan er vooral minerale brandstoffen en chemische producten naar Canada. Omgekeerd komen er vooral machines en vervoermaterieel naar Nederland. Volgens Ploumen kan CETA jaarlijks 600 miljoen tot 1,2 miljard euro extra opbrengen voor Nederland. Op donderdag 27 oktober wordt het verdrag naar verwachting ondertekend. Daarna moet het worden geratificeerd door het Europarlement en de nationale parlementen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden