nieuwsCornelius Haga Lyceum

Kamer: fouten AIVD doen niet af aan bezwaren tegen Haga Lyceum

Coalitie- en oppositiepartijen blijven minister Arie Slob (Onderwijs, ChristenUnie) steunen in zijn voornemen de bekostiging van het Cornelius Haga Lyceum stop te zetten. Maandag dient in Amsterdam de rechtszaak die het Haga tegen deze stap van de bewindsman heeft aangespannen.

Leerlingen van het Cornelius Haga Lyceum vorige maand bij het gerechtshof.Beeld ANP

De toezichthouder op inlichtingendienst AIVD kwam vrijdag met stevige kritiek op twee ambtsberichten die de geheime dienst naar buiten bracht over de omstreden islamitische school. De berichten bevatten volgens toezichthouder CTIVD ‘substantiële gebreken, die op onderdelen tot onrechtmatigheden leiden’. CTIVD-voorzitter Nico van Eijk noemde dat ‘een doodzonde’.

‘Maar de CTIVD zegt ook dat bij de AIVD terecht de vrees leefde dat leerlingen op termijn gevormd zouden worden door middel van antidemocratisch en anti-integratief gedachtegoed’, zegt Kamerlid Paul van Meenen van coalitiepartij D66. ‘Ik blijf er bij: deze school moet dicht en had er nooit mogen komen.’

Kamerlid Jasper van Dijk van oppositiepartij SP: ‘De kern van de bezwaren tegen deze school staat nog recht overeind. Er zijn twijfels over de financiering en de burgerschapsvorming. Gescheiden onderwijs voor jongens en meisjes kan in 2019 echt niet meer, dat komt zelfs op streng christelijke scholen niet meer voor. En de omgang met de Inspectie van het Onderwijs is natuurlijk ook beneden alle peil, terwijl Slob steeds heel keurig blijft.’

De overheid heeft het Haga Lyceum nooit gewild, maar moest na talrijke rechtszaken in september 2017 toch bekostiging verstrekken. Het leek goed te gaan op de school, totdat de AIVD op 15 januari onder meer meldde dat er plannen waren ‘de helft van het curriculum aan de salafistische geloofsleer te wijden’. Directeur-bestuurder Soner Atasoy en zijn broer, die als beleidsmedewerker op de school werkt, ‘verkeren sinds 2000 in een salafistische en radicale omgeving’ en omringen zich nu met ‘salafistische aanjagers’. Ze zouden contacten hebben onderhouden met een terroristische groepering, het Kaukasus Emiraat.

Begin maart keerde de Inspectie onverrichter zake huiswaarts, toen zij een onaangekondigd bezoek aan de school wilde afleggen. De directie van het lyceum zei toen  de veiligheid van de inspecteurs niet te kunnen garanderen.

Stapsgewijs

Minister Slob heeft bij herhaling gezegd dat de wettelijke basis om scholen te sluiten voor de overheid ontbreekt, tot frustratie van een meerderheid van de Kamer. De uitzonderlijke ‘aanwijzing’ die Slob aan het Haga Lyceum gaf om het bestuur te vervangen, werd niet opgevolgd.

Daarop besloot Slob per 1 december de bekostiging te stoppen, maar die maatregel werd eind november met een voorlopige voorziening bij de Raad van State ongedaan gemaakt. De bekostiging zou volgens eigen regels van het ministerie van Onderwijs slechts stapsgewijs kunnen worden stopgezet. 

Maandag buigt de rechtbank in Amsterdam zich over de rechtmatigheid van de aanwijzing. In die zaak heeft de minister de ambtsberichten als belangrijke bewijsstukken ingebracht. De vraag is hoe de rechter zal omgaan met de passages die de CTIVD als ‘onrechtmatig’ of ‘ongenuanceerd’ bestempelt. Zo concludeerde de toezichthouder dat de AIVD niet had mogen opschrijven dat de Atasoys contact onderhielden met het Kaukasus Emiraat.

Slob zei twee weken geleden in de Tweede Kamer tijdens het Vragenuur dat hij deze rechtszaak met vertrouwen tegemoet ziet. Hij hoopt dat de rechter nog dit kalenderjaar vonnis wijst. Daarnaast heeft het Haga Lyceum nog een aparte rechtszaak lopen tegen de Inspectie.

Strenger

Intussen hebben Slob en collega-minister Ingrid van Engelshoven (die over het onderwijsstelsel gaat) wel wetgeving in gang gezet die scherper toezicht op scholen mogelijk maakt. Het wetsvoorstel ‘Meer ruimte voor nieuwe scholen’ ligt bij de Eerste Kamer, nadat het in oktober door de Tweede Kamer is aangenomen. Het verruimt de grondslagen om scholen te stichten, maar onder strengere voorwaarden: vooraf verricht de Inspectie een kwaliteitstoets.

Daarnaast schreven Slob en Van Engelshoven in juni aan de Tweede Kamer dat zij het instrumentarium voor onderwijstoezicht op vier punten willen uitbreiden. Maar dat kost tijd, want daarvoor is wetgeving nodig.

De bewindslieden willen sneller kunnen ingrijpen in ‘spoedeisende gevallen’, de definitie van ‘wanbeheer’ wordt uitgebreid, bekostigingssancties moeten straks met grotere bedragen kunnen worden opgelegd (nu 15 procent van de door de school te ontvangen gelden) en bekostiging moet in haar geheel beëindigd kunnen worden ‘bij extremisme of de verspreiding van antidemocratisch gedachtegoed’.

Zaterdag berichtte de Volkskrant over de ‘doodzonde’ die de AIVD maakte in twee ambtsberichten over het Haga Lyceum. Het artikel van Tjerk Gualthérie van Weezel en Rik Kuiper vindt u hier terug.

Eerder deze maand stelde toezichthouder CTIVD al vast dat de AIVD vaker in de fout gaat. Het artikel van verslaggever Huib Modderkolk daar over kunt u hier nalezen.

En het bericht over waarom minister Slob de bekostiging van het Haga Lyceum niet al per 1 december mocht stoppen is hier nog te vinden.

Voor wie het overzicht kwijt is, zetten we de belangrijkste gebeurtenissen uit de roerige geschiedenis van de omstreden islamitische school op een rij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden