Kamer: EU-voorzitterschap buitenkans om invloed uit te oefenen

Vluchtelingenstroom, terreurdreiging en Brexit. Deze onderwerpen moeten bovenaan het prioriteitenlijstje van EU-voorzitter Nederland staan, zeggen Tweede Kamerleden van oppositie- en coalitiepartijen.

null Beeld null

Sinds 1 januari hanteert Nederland de voorzittershamer in Europa. Het is een buitenkans om invloed uit te oefenen, menen Kamerleden. 'Je kunt wel degelijk sturen', zegt D66'er Kees Verhoeven. 'Dat verwachten we ook.' Hij hoopt dat Nederland de lidstaten weer richting gezamenlijke actie kan bewegen in plaats van de nationale maatregelen die veel landen nu nemen.

'Denemarken en Zweden zetten Schengen op het spel. Engeland flirt met een Brexit, Polen en Hongarije tasten de persvrijheid aan.' Een goed voorzitter heeft invloed, meent Verhoeven. 'Kijk naar de klimaattop in Parijs, de Franse minister Fabius heeft als bemiddelaar een cruciale rol gespeeld.'

Moeilijke opgave

Om terreur tegen te gaan, moet Nederland inzetten op betere uitwisseling van inlichtingen tussen lidstaten, vindt hij. Ook kan Nederland als voorzitter het goede voorbeeld geven en Polen op de vingers tikken om zijn omstreden mediawet.

Dit wordt een van de moeilijkste voorzitterschappen ooit, voorspelt CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt. En het kabinet is er nog nauwelijks op voorbereid, meent hij. 'Hoe gaan we de buitengrenzen bewaken? Wat doen we in EU-verband om jihadgangers tegen te houden? Hoe gaan we om met Turkije? Ik zie nog geen oplossingsrichtingen van Nederland.'

De dreiging van een Brexit kan het voorzitterschap 'maken of breken', voorspelt hij. Hoewel het Britse EU-lidmaatschap vooral een aangelegenheid is van de regeringsleiders, die de Pool Tusk als vaste voorzitter hebben, menen de Kamerleden dat Nederland ook op dit dossier voorzittersinvloed moet uitoefenen. Omtzigt: 'We trekken vaak aan dezelfde kant van het touw als de Britten.'

GroenLinks waarschuwt juist tegen meebuigen. 'De Britten willen de lusten, niet de lasten', zegt Kamerlid Rik Grashoff. 'We moeten waken voor een uitgeklede Unie die alleen om centen en markt draait.' Als voorzitter moet Nederland voet bij stuk houden en verdere Britse uitzonderingen tegenhouden. Verder hoopt hij op een actieve Nederlandse rol bij de herverdeling van vluchtelingen en het implementeren van het klimaatakkoord.

Spanningen

SP'er Harry van Bommel adviseert de coalitiepartijen om hun meningsverschillen te temperen de komende maanden. 'De VVD wil naar Syrië, de PvdA niet. Samsom wil 200 duizend vluchtelingen opvangen, de VVD niet. Als je thuis de boel niet op orde hebt, is het lastig om met gezag te spreken in Europa.' Hij voorspelt veel 'balanceerkunst' van Rutte. 'Men wil geen gedoe tijdens het voorzitterschap.'

Onzin, vindt VVD'er Bas van 't Wout. 'De VVD gaat niet het komende halfjaar opereren met de handrem erop.' Ook hij verwacht dat het voorzitterschap in het teken zal staan van de migratiecrisis en de dreigende Brexit. En vergeet ook niet de spanning aan de oostgrens. Dit is geen tijd voor vergezichten, zegt hij Rutte na. 'Als voorzitter moet je er vooral voor zorgen dat afspraken worden nagekomen.'

Het 'gedoe' waar Van Bommel voor waarschuwt ligt op de loer rond het Oekraïnereferendum in april. Doe daar vooral niet te krampachtig over, adviseren Kamerleden. Van 't Wout (VVD): 'Dat referendum komt er, dat heeft weinig met het voorzitterschap te maken.' Verhoeven (D66): 'Een nee kan een krasje op het voorzitterschap zijn.' Grashoff (GroenLinks): 'Dat zou een blamage zijn van hier tot Tokio. Je wordt een van de dwarsliggers in Europa.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden