Kamer eist uitleg Rutte over diner Beatrix in Oman

DEN HAAG - De Tweede Kamer hekelt de toestemming van minister-president Mark Rutte (VVD) om koningin Beatrix vanavond in Oman te laten aanzitten aan een privédiner van sultan Qaboos, terwijl het staatsbezoek is afgezegd. Rutte moet zich in de Kamer verantwoorden, mogelijk vandaag al.

Mark Rutte Beeld anp

'Ik vind dat de Kamer zijn positie moet markeren', zegt Frans Timmermans, buitenlandwoordvoerder van de PvdA. 'Een Kamermeerderheid vond het verstandig dat het staatsbezoek aan Oman niet doorging. Als het kabinet dat op woensdag beslist, moet niet vrijdag per Kamerbrief de mededeling van een privédiner komen. Uitstel is uitstel, of dat diner had meteen woensdag gemeld moeten worden. Dan had de Kamer hierover nog iets kunnen zeggen. Het lijkt erop dat de premier een beetje speelt met de procedures.'

Op zijn wekelijkse persconferentie zei Rutte vrijdag dat het privédiner een verantwoordelijkheid van de regering is en dat de Kamer daaraan niets kon veranderen. 'Rutte heeft gelijk dat de Kamer niet vooraf toestemming kan verlenen voor zulke reizen', zegt staatsrechtgeleerde Joop van den Berg. 'Het is een regeringsbesluit. Maar de Kamer kan er natuurlijk wel over praten en de premier verantwoording laten afleggen. De vraag is alleen of het landsbelang en het belang van het Koninklijk Huis daarmee gediend zijn. Ik denk eigenlijk van niet.'

Gejojo
Het is juist dat de Kamer het bezoek niet kan verhinderen, zegt ook D66-leider Alexander Pechtold. 'De minister-president probeert zijn eigen gejojo binnen de perken te houden. Nu gaan dineren bij de sultan brengt de zaak weer in balans, zei hij. Maar wie heeft de zaak uit balans gebracht? Rutte heeft het staatsbezoek afgezegd. Rutte heeft gezegd dat de Tweede Kamer hier niet over gaat. Maar de Tweede Kamer is wel de plek om de maatschappelijke roerselen over aard en omvang van een staatsbezoek te bespreken.'

'Er is niets privé aan deze reis', zegt PvdA-Kamerlid Pierre Heijnen, woordvoerder koningshuis in zijn partij. 'Flauwekul. De koningin reist nu af na gemeen overleg binnen de regering. Met dit diner wil Rutte de kool en de geit sparen en dat is laakbaar. Dit gaat over onverstandig buitenlandbeleid van het kabinet en daar zullen wij Rutte op aanspreken.'

Valse start
SP-Kamerlid Ronald van Raak spreekt van 'een valse start' voor Rutte in de relatie tot het koningshuis. 'Een goed optreden van het staatshoofd is afhankelijk van een goede samenwerking tussen minister-president en Tweede Kamer. Het onderlinge verkeer moet op orde zijn en dat is het nu niet. Stel dat het mis gaat in Oman terwijl de koningin daar zit, dan heeft Rutte een wel heel zware verantwoordelijkheid op zich genomen.'

Het initiatief om Rutte in de Kamer tijdens een debat verantwoording te laten afleggen, komt van GroenLinks. 'Als Rutte zich verschuilt achter het geheim van het Noordeinde, dan beschadigt hij zichzelf en de koningin', zegt GroenLinks-Kamerlid Ineke van Gent. PvdA'er Timmermans kondigt aan dat zijn partij een motie zal indienen die de handelwijze van Rutte als 'onverstandig' beoordeelt. SP, GL, D66 en PVV zullen die motie mogelijk steunen. Tot zwaardere politieke moties zal het niet komen. Hoewel Geert Wilders de beslissing om naar Oman te gaan 'erg dom' vindt, zal hij Rutte niet hierom naar huis willen sturen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden